Medyanın dijitalleşmesi sürecinde Web 2.0 kullanıcılarının haber tüketim tercihleri: Kullanımlar ve doyumlar kuramı çerçevesinde bir alan araştırması

Abstract

Bu çalışmada, kullanımlar ve doyumlar kuramı çerçevesinde Web 2.0 kullanıcılarının haber tüketim motivasyonları, tercihleri ve tatminlerinin ortaya koyulması amaçlanmaktadır. Araştırmada, öncelikle, 430 Web 2.0 kullanıcısına ulaşılmış ve katılımcıların haber tüketimlerinde en çok kullandığı üç aracın YouTube, Instagram ve haber sitesi-dijital gazete olduğu belirlenmiştir. Çalışma, bu üç araç ile sınırlandırılmıştır. Web 2.0 kullanıcılarının, ilgili medya araçları üzerinden haber tüketim motivasyonlarını belirlemek amacıyla Haber Tüketim Motivasyonları ve Tatminleri Ölçeği geliştirilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek için yapılan açımlayıcı faktör analizi (afa) %77,23'lük varyansa sahip beş faktörlü bir yapı önermiştir. Doğrulayıcı faktör analizi (dfa), yakınsak ve ayrışma geçerliğine ilişkin analizler bu yapıyı doğrulamıştır. Ölçeğin iç tutarlılık değerinin yüksek (?Toplam= .90) olması da ölçeğin güvenilir olduğunu ortaya koymuştur. Ölçek Eğlence ve Rahatlama, Güvenirlik, Teknik Olanaklar ve Kolaylık, Zengin ve İsteğe Bağlı İçerik ve Aktif Katılım olmak üzere 5 faktörlü bir yapıdan oluşmaktadır. Bu faktörler, katılımcıların haber tüketim motivasyonlarını temsil etmektedir. Çalışmada geliştirilen ölçek, 1062 ön lisans ve lisans düzeyinde öğrenim gören Web 2.0 kullanıcısına uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, üç araç bağlamında katılımcıların YouTube'a yönelik daha olumlu, haber sitesi-dijital gazeteye ise daha olumsuz tutuma sahip olduğu görülmüştür. Katılımcıların haber tüketim motivasyonlarının cinsiyet, sınıf ve fakülteye göre farklılaşmadığı bulgulanmıştır. Tekrarlı ölçümler için tek faktörlü ANOVA sonuçları da medya aracına göre, haber tüketim motivasyonlarında anlamlı bir farklılık olduğunu göstermektedir (p<.001).