Seramik yüzeyler üzerinde akıtma dekorunun araştırılması ve uygulanması

Abstract

Neolitik Çağdan (M.Ö.6800) itibaren insanoğlu toprağı biçimlendirmiş ve dekorlamıştır. Seramiğin dekorlanması, seramik sırının bulunmasından önceki dönemlere rastlar. Dekor uygulamaları insanın parmaklarını bastırarak kullanmasıyla ve seramiği ince uçlu aletler yardımı ile kazıması ile başlar. Daha sonra dekorlamada renkli topraklan kullanan insan, giderek astar tekniğine ulaşan dekor yöntemlerini geliştirmiştir. Seramik yüzeyler üzerinde astar tekniklerinden astar akıtma, sgrafitto, mishima, macho, ajur, kesme, oyma, ekleme, sır altı, sır içi ve sır üstü gibi yöntemler uygulamaya başlamışlardır. Seramik yüzeyler üzerine astarın veya sırın puar ile akıtılmasıyla, çizgi, nokta, yazı yazma, bitkisel motiflerin uygulanması ve farklı desenlerin oluşturulması şeklinde açıklanan akıtma dekoru tarihte pek çok kültürde kendine has özelliklerle uygulanmıştır. İnsanoğlu seramik yüzeyler üzerinde renklerin birbiriyle karışmasıyla ve özgür desenlerin oluşmasından etkilenerek akıtma dekorunda arayışlara yönelmiştir. Bu araştırmanın birinci bölümünde seramiğin tanımı ve tarihçesi, seramik dekorunun tanımı ve tarihçesi, seramik yüzeyler üzerinde uygulanan dekor çeşitleri incelenmiştir. İkinci bölümde akıtma dekorunun tanımı, akıtma dekorunun tarihçesi, Anadolu kültünde akıtma dekorunun görüldüğü merkezler araştırılmıştır. Üçüncü bölümde akıtma dekorunun seramik yüzeyler üzerinde uygulama aşamaları anlatılmıştır. Yapım aşamalarının içerisinde akıtma dekoru uygulanacak olan ürünün çamurunun hazırlanması, şekillendirilmesi, astarın hazırlanması ve akıtma dekorunun farklı bünyelerde uygulanması, kurutulması, pişirilmesi, sırlanması, akıtma dekorunda kullanılan malzemeler, akıtma dekoruyla çalışan sanatçılar, akıtma dekoru ile ilgili görüş ve değerlendirmeler ele alınmıştır. Araştırmamızın dördüncü bölümü olan son bölümde ise, akıtma dekoru ile ilgili özgün uygulamalar yapılmış ve bu uygulamalar fotoğraftarla gösterilmiştir.