Medyanın bireyi eğitme işlevi bağlamında yetişkinlerin çevrim içi çocuk istismarı farkındalık düzeylerinin artırılması

Abstract

Günümüzde dijitalleşmenin hızla ilerlemesiyle birlikte, çocuklar çevrim içi ortamlarda çeşitli risklerle karşı karşıya kalmaktadır. Çocukları çevrim içi ortamlardaki tehlikelere karşı korumanın ilk olarak ebeveynlerin görevi olması sebebiyle, ebeveyn bakımından yoksun durumda bulunan çocuklar, çevrim içi istismar risklerine karşı savunmasız kalabilmektedir. Bu tez çalışmasının amacı, sosyal medya platformları üzerinden gerçekleşen çevrim içi çocuk istismarı riskine karşı çocukların korunabilmesinin sağlanması amacıyla, devlet koruması altında olan çocuklara bakım veren personelin farkındalık düzeylerini medyanın bireyi eğitme işlevi kapsamında artırılmasıdır. Karma yöntemden yararlanılan bu tez çalışmasında, keşfedici sıralı desen benimsenmiş; araştırma katılımcıları, amaca yönelik örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Nitel aşamada, 14 sorumlu bakım personeliyle yapılan görüşmeler aracılığıyla, personelin çevrim içi çocuk istismarı konusunda mevcut bilgi düzeyleri değerlendirilmiş ve eğitim ihtiyaçları belirlenmiştir. Nicel aşamadaysa, 42 sorumlu bakım personelinin katılımıyla bir eğitim uygulanmış ve eğitimin etkinliğini ölçmek amacıyla zayıf deneysel desenden yararlanılmıştır. Elde edilen nitel bulgular, medyanın bireyi eğitme işlevi bağlamında değerlendirildiğinde, sosyal medyanın bireyler tarafından bilgi edinme aracı olarak kullanıldığını ve olumlu etkiler yarattığını göstermektedir. Araştırma bulguları, çocuklardan sorumlu bakım personellerinin, çocukların sosyal medya kullanımına dair genel bir farkındalığa sahip olduklarını, ancak kavrama ilişkin farkındalıklarının sınırlı olduğunu, sosyal medya kullanımının denetlenmesi ve çocuklara rehberlik edilmesi konusunda sistematik bir yaklaşım geliştirmede zorlandıklarını göstermektedir. Bu bağlamda, personellerin çevrim içi çocuk istismarı farkındalığını sağlamak amacıyla bilgilendirici, erişilebilir ve etkili medya materyallerine ihtiyaç duydukları tespit edilmiştir. Araştırmanın nicel bulguları ise uygulanan eğitimin ve eğitim içeriğinde yer alan medya çıktılarının, sorumlu bakım personelinin çevrim içi çocuk istismarı konusundaki farkındalık düzeyini anlamlı ölçüde artırdığını ortaya koymaktadır.