Geçmişten günümüze Almanya'da ekslibris

Abstract

"Geçmişten Günümüze Almanya 'da Ekslibris" adı altında yürütülen Yüksek Lisans Tez çalışmasında amaç, ekslibrisin Almanya'da nasıl ortaya çıktığını, hangi aşamalardan geçtiğini ve nasıl geliştiğini araştırmaktır. Dönemlerine göre sanatçıları incelemek, Almanya'daki ekslibris koleksiyonlarına ulaşmak, Alman Ekslibris Derneğinin Almanya'daki ekslibris hareketlenmesindeki rolünü incelemek, günümüzde ekslibrisin nasıl tanımlandığı saptamaktır. Bu araştırma sırasında kaynak tarama, söyleşi ve anket yöntemleri kullanılmıştır. Tez çalışmasının ilk iki yılı Anadolu Üniversitesinde, son bir yılı ise Almanya da HAWK Hochschule Für Angewante Wissenschaft Und Kunst'da devam etmiştir. Bu amaçla, başta Almanya'da Hildesheim, Hannover, Hamburg, Bremen, Berlin, Köln, Wolfenbuttel de müze incelemeleri ve kütüphane araştırmaları yapılmıştır. Wolfenbuttel'de bulunan Herzog August Bibliothek de bulunan ekslibris koleksiyonu ve bu kütüphanedeki kaynak kitaplar incelenmiştir. Alman Ekslibris Derneği (DEG) yöneticilerinden Sayın Birgit Göbel Stiegler ile tez çalışması hakkında görüşülmüştür ve kendisinin koleksiyonu incelenmiştir. Alman Ekslibris Derneği üyesi ve Alman ekslibrisleri üzerine bir doktora çalışması ve bu konu hakkında birçok kitabı bulunan Dr. Henry Tauber ile görüşülmüştür. Tauber'in ekslibris koleksiyonu incelenerek, özel kütüphanesinde araştırma yapılmıştır. Araştırma süresi içersinde Alman Ekslibris Derneği'nin Nisan 2007'de yapılan kongresi incelenmiştir. Bu kongre sırasında dernek yöneticileri, üyeler ve ekslibris koleksiyonerleri ile tanışılmıştır. Dört sorudan oluşan kısa bir anket çalışması yapılmıştır. Bu kongre kapsamında SchloBburg Müzesindeki Ekslibris koleksiyonu incelenmiştir. Tez kapsamında, Dipl. Des. Paul Kunofski danışmalığında, Leipzig Kitap Fuarında HAWK/Hildesheim standında Ekslibris çalışmaları sergilenmiştir. HAWK Hildesheim'da Dipl. Des. Christoph Lemmer ile birlikte Ekslibris uygulamaları yapılmıştır. 20 Mayıs 2007 de Nienburg da Spargel Museum da Tez çalışmasındaki ekslibris uygulamalarından oluşan kişisel ekslibris sergisi açılmıştır. HAWK/Hildesheim, Bilkent Üniversitesi, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Anadolu Üniversitesi ve Y.Ö.K. kütüphanesi, internet kaynaklan, incelenerek konuyla ilgili genel bir literatür taraması yapılmıştır. Almanya başta olmak üzere, İtalya, Polonya, İspanya, Belçika, Fransa ve Türkiye de çeşitli müze incelemeleri yapılmıştır. Araştırma sırasında yapılan bütün veriler ve gözlemler, tezin amacı doğrultusunda değerlendirilerek araştırma sonuçlandırılmıştır. Bu tez çalışmasında günümüz Alman ekslibris tasarımcıları ve kuramsal açıdan bu konu ile ilgilenen insanlar ile iletişime geçilip fikir ve kaynak alışverişinde bulunulmuştur.