Yeni siklooksijenaz inhibitörü bileşiklerin tasarımı, sentezi ve biyolojik aktivite çalışmaları

Abstract

Bu doktora tezi kapsamında yeni şalkon ve pirazolin türevleri (3a-3i, 4a-4i) sentezlenmiş ve bu türevlerin siklooksijenaz enzimlerine karşı inhibisyon potansiyelleri incelenmiştir. Elde edilen bileşiklerin yapılarını doğrulamak amacıyla IR, 1H NMR, 13C NMR, HRMS ve 2D-NMR spektroskopisi yöntemleri kullanılmıştır. Enzim inhibisyon çalışmalarına göre, şalkon türevlerinden 3a, 3b, 3d, 3e, 3f, 3g, 3h ve 3i bileşikleri (IC50= 0,3365-0,1838 µM) COX-2 enzimine karşı referans bileşikler selekoksib (IC50= 0,1205 µM), ibuprofen (IC50= 5,3274 µM) ve nimesulide (IC50= 1,6838 µM) göre önemli inhibitör etki göstermişlerdir. Bu türevler arasında 1-[4-(metilsülfonil)fenil]-3-(2,3-diklorofenil)prop-2-en-1-on (3e), 1-[4-(metilsülfonil)fenil]-3-(2,4-diklorofenil)prop-2-en-1-on (3f) ve 1-[4-(metilsülfonil)fenil]-3-(2-kloro-6-florofenil)prop-2-en-1-on (3h) bileşikleri COX-2 enzimine karşı sırasıyla 0,2133 µM, 0,1933 µM ve 0,1838 µM IC50 değerleri ile öne çıkmışlardır. Etkili çıkan bileşiklerin aktivitesini destelemek amacıyla yapılan moleküler docking çalışmalarında bileşiklerin Arg499 ve Phe504 gibi COX-2 selektivitesinde önemli olan amino asitlerle etkileşime girdiği belirlenmiştir.