İş güvencesizliği ile iş tatmini arasındaki ilişkinin incelenmesi: beyaz yakalı çalışanlar üzerinde yapısal eşitlik modellemesi

Abstract

Bu araştırma, beyaz yakalı çalışanların iş güvencesizliği düzeylerinin, iş tatmini düzeylerine olan etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Sosyolojik teoride yapısal işlevselcilik paradigmasına dayanan bu çalışmada, iş güvencesizliği ve iş tatmininin bireysel öznel deneyimlerin ötesine uzanan daha geniş sosyal olgular olduğunu vurgulamak amacıyla nicel araştırma tasarımı benimsenmiştir. Bu çerçevede araştırmanın temel varsayımı, sosyal yapıların bireysel deneyimler üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olduğudur. Araştırmanın amacı kapsamında hizmet, sanayi ve inşaat sektörlerinde istihdam edilen ve tamamı yükseköğrenim mezunu olan toplam 400 beyaz yakalı çalışan ile anket uygulaması yapılmıştır. Anket içerisinde bireylerin sosyo-demografik özelliklerinin tespit edilebilmesi amacıyla kişisel bilgi formu, bireylerin iş güvencesizliği düzeylerine ilişkin parametrik tahmin yapılabilmesini amaçlayan İş Güvencesizliği ölçeği ile iş tatmini düzeylerinin tespit edilebilmesini hedefleyen İş Tatmini ölçeği kullanılmıştır. İş güvencesizliğinin, iş tatmini üzerindeki etkilerini tespit edebilmek amacıyla iki farklı Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) oluşturularak modellere ait uyum iyiliği indeksleri ile tahmin parametreleri değerlendirilmiştir. Birinci araştırma modelinden elde edilen bulgular iş güvencesizliğinin, iş tatmini üzerindeki negatif yönlü etkisini ortaya koyarken, ikinci araştırma modelinden elde edilen bulgular ise nicel iş güvencesizliğinin, nitel iş güvencesizliğine göre bireylerin iş tatmini faktörlerini daha güçlü bir şekilde yordadığını göstermektedir.