Babaların işitme kayıplı çocuklarının dil gelişimlerindeki rollerinin incelenmesi: Gömülü teori araştırması

Abstract

Araştırmanın amacı, babaların işitme kayıplı çocuklarının dil gelişimlerindeki rollerini keşfetmek ve bu rolleri kapsamlı bir kavramsal çerçeve ile açıklayan bir kuram geliştirmektir. Bu amaçla araştırma gömülü teori olarak desenlenmiştir. Araştırmanın katılımcıları 0-3 yaş aralığında işitme kayıplı çocuğu olan 12 babadan oluşmaktadır. Araştırma verileri yarı-yapılandırılmış görüşmeler, gözlemler, belgeler, ürünler ve araştırma günlüğü ile elde edilmiştir. Veriler sürekli karşılaştırmalı analiz ve yapılandırmacı gömülü teori kodlama sürecinden yararlanılarak çözümlenmiştir. Her bir veri seti diğerleriyle karşılaştırılmış ve veriye dayalı bir kuram inşa edilmiştir. Kuram doğrultusunda babaların babalık rolü algılarının olduğu, çocuklarının bakım ve gelişimlerinde bu algılarıyla rol oynadıkları ortaya çıkmıştır. İşitme kaybı tanısıyla aile yaşantılarının farklılaştığı, bu doğrultuda çocukları için işitme teknolojileri edindikleri ve aile eğitimlerine devam ettikleri görülmüştür. Aile eğitimlerinden edindikleri deneyimle aile yaşantılarını yeniden düzenledikleri ve bu etkileşim ortamlarında çocuklarının dil gelişimlerini desteklemek için etkinlikler yaptıkları saptanmıştır. Çocuklarının gelecekleri için planlamalar yaptıkları ve yaşantılarını garanti altına almak istedikleri ortaya koyulmuştur. İçinde bulundukları sosyal çevreyle etkileşim içinde oldukları, bu etkileşimin çocuklarının dil gelişimi desteklemelerine olumlu katkılar sağladığı bulunmuştur. Babaların içinde yaşadıkları toplumdan beklentilerinin olduğu, diğer işitme kayıplı çocuk ailelerine de önerilerde bulundukları açıklanmıştır. İşitme kayıplı çocuk babaların rollerinin detaylı olarak keşfedilmesinin alanyazın bilgi temeline ve alandaki uygulamalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.