Ortaokul öğrencilerinin dinamik geometri ortamlarında süslemeler aracılığıyla geometrik kavramları öğrenme süreçlerinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın genel amacı, ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin dinamik geometri ortamlarında oluşturulan geometrik süslemeler aracılığıyla çeşitli geometrik kavramlarındaki gelişimi incelemektir. Nitel türdeki bu çalışmada öğretim deneyi modeli kullanılmıştır. Araştırma Konya iline bağlı Akşehir ilçesinde sosyo-ekonomik durumu orta-düşük seviyedeki bölgede yer alan bir devlet ortaokulunda 15 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Bu öğrenciler arasından, yedi öğrenci odak katılımcılar olarak seçilmiştir. Odak katılımcılarla uygulama öncesi yarı yapılandırılmış yapılmıştır. Çalışma kapsamında öğrencilere öncelikle 5 hafta süren GeoGebra dinamik geometri programı tanıtımı yapılmıştır. Ardından öğrencilere süslemelerle ilgili 15 hafta öğretim uygulanmıştır. Çalışma yaprakları eşliğinde bilgisayar laboratuvarında gerçekleştirilen öğretimlerde öğrencilerin öncelikle süsleme fotoğrafını incelemeleri istenmektedir. Ardından öğrencilerin süslemeyi örüntü blokları ile oluşturması, GeoGebra'da inşa etmesi beklenmektedir. En son süslemeyi noktalı/izometrik kâğıda çizen öğrencinin süslemedeki tekrar birimini, bir köşe noktasındaki açılar arasındaki ilişkiyi ve süslemedeki dönüşümleri söylemesi istenmektedir. Her bir öğretim sonunda öğrencinin o günkü süreç ile ilgili günlük tutması zorunludur. Öğretimler esnasında sınıf video kaydı ve odak öğrencilerinin bilgisayar video kaydı alınmaktadır. Ayrıca öğretim süreçlerini yürüten araştırmacı da haftalık günlük tutmaktadır. Bu sayede olası veri kaybı minimuma düşürülmeye çalışılmıştır. 14. haftada ise öğrencilerin yaşam alanlarından bir süsleme örneğini belirleyip inşa edecekleri gezi etkinliği gerçekleştirilmiştir. Bu öğretim haftasında öğrencilerin matematikle kültür arasında ilişki kurmaları beklenmiştir. Öğrenciler tarihi Akşehir sokaklarında gezip süsleme örnekleri belirlemişler ve bilgisayarda süslemelerini inşa etmişlerdir. 15. haftada ise öğrenciler kişiye özgü bir süsleme inşa etmeye çalışmışlardır. Öğretim süreci bitiminde odak öğrencilerle son görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin ön görüşme ve son görüşme verileri karşılaştırıldığında uygulama sonrasında kavram bilgilerinin geliştiği, çokgen oluşturmadaki eksiklerini çoğunlukla giderdikleri, geometrik dönüşüm bilgilerinde ve süsleme analiz süreçlerinde ilerleme kaydettikleri görülmüştür.