Eskişehir Anadolu Üniversitesi İşitme Engelli Çocuklar Eğitim Merkezi'ne devam eden 5-12 yaşındaki işitme engelli öğrencilerin bilişsel stillerinden alanbağımlılık-bağımsızlık boyutunun değerlendirilmesi

Abstract

Bireyler çevrede olan olay ve olguları duyu organları yoluyla duyumlarlar. Duyumlanan olay ve olgular merkezi sinir sisteminde algılama, depolama, düzenleme gibi belli işlemlerden geçer. Bireylerin kendi içlerinde geçen bu süreçler de her bireyin kendi duyumlama, alıglama, depolama ve düzenleme özelliğine bağlı olarak değişiklik gösterir. Bu duyumlama, algılama, düzenleme farklılıkları bilişsel stil olarak adlandırılmaktadır (Klausmeier, Chatala, Frayer, 1974; Kogan, 1971; Messick, 1979; Witkin, 1974; Witkin, Messick, 1976; Witkin, Moore, Goodenough ve Cox, 1977, Eski, 1980). Alanbağımlılık-bağımsızlık bilişsel stillerin alt boyutlarından biridir. Alanbağımlılık karmaşık görsel şekil içinde gizlenmiş olan yalın şekli bulamamaktır. Buna karşılık karmaşık görsel şekil içinde gizlenmiş olan yalın şekli bulabilmek ise bilişsel stillerden alanbağımsızlık olarak tanımlanmaktadır. Aalanbağımlı ve bağımsız öğrencilerin bu farklı özellikleri nedeniyle onların öğrenmelerini sağlayacak olan yaşantıların materyal ve öğretim ortamının da farklı olması gerektiği izlenimi edinilmektedir. Normal öğrencilerin olduğu gibi işitme engelli öğrencilerin de öğrenme stillerinin bilinmesi onlara hazırlanacak olan öğretim programlarının etkiliğini arttıracaktır. Araştırmanın amacı, İÇEM 'e devam eden 5-12 yaşları arasındaki işitme engelli çocukların bilişsel stillerden alanbağımlılık bağımsızlık boyutunun değerlendirmesi olarak belirlenmiştir. Bu amaç doğrultusunda İÇEM 'e devam eden 5-12 yaşları arasındaki işitme engelli çocukların bilişsel stillerden alanbağımlılık bağımsızlık boyutunda yaş, cinsiyet, işitme kalıntısına göre farklılık olup olmadığı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Araştırma deseni doğal karşılaştırma / geriye dönük değerlendirme (ex post facta design) türündedir. Araştırma verilerinin toplanabilmesi için yapılan kaynak taramasına göre 'Çocuklar için Gömük Şekiller Testi' uygun görülmüştür. Bu test, 1986-1987 öğretim yılı güz döneminin son ayında İÇEM 'e devam eden 5-12 yaşları arasındaki 32 kız, 21 erkek öğrenci olmak üzere toplam 53 öğrenciye uygulanmıştır. 53 öğrenci, araştırmanın tüm evrenini oluşturmaktadır.