Sepiyolitin çöp deponi tabakalarında kullanılabilirliğinin belirlenmesi

Abstract

Bu tezde, yüksek özgül yüzey alanları, adsorbsiyon özellikleri ve uygun fizikokimyasal özelliklerinden dolayı, sepiyolitin çöp deponi alanlarında düşük permeabiliteli sıkıştırılmış kil tabakası olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bunun için sepiyolit, 0,75 sepiyolit + 0,25 kaolin, 0,50 sepiyolit + 0,50 kaolinit karışımları hazırlanmıştır. Bu karışımların Atterberg kıvam limitleri ve dane çapı dağılımları belirlenmiştir. İndirgenmiş, standart ve modifiye enerji uygulanarak, karışımların kompaksiyon parametreleri tayin edilmiştir. Daha sonra bu enerjilerde sıkıştırılmış karışımlar için, permeabilite, serbest basınç ve hacimsel büzülme şekil değiştirmesi deneyleri, standart enerji ile sıkıştırılmış karışımlarda ise konsolidasyon ve şişme deneyleri yapılmıştır. Çöp deponi alanlarında yüksek miktarda bulunan ağır metal ve tuz çözeltileri kullanılarak, sızıntı deneyleri yapılmıştır. Karışımlar ve bentonit için, bakır adsorpsiyon izotermleri belirlenmiştir. Sızıntı deneyleri sonrası karışımlarda ve toplanan sızıntı sularında pH, elektriksel iletkenlik ve ağır metal ölçümleri yapılmıştır. Adsorpsiyon ölçümlerine göre, sepiyolitli karışımların adsorpsiyon kapasitelerinin bentonit'in yaklaşık iki katı olduğu belirlenmiştir. Deneyler sonunda çöp deponi tabakaları için en önemli özelliklerden olan permeabilite, serbest basınç ve hacimsel büzülme değerleri açısından, en uygun karışımın 0.50 sepiyolit + 0.50 kaolinit karışımı olduğu görülmüştür. Buna göre sepiyolit malzemesinin çöp deponi alanları için alternatif bir kil tabakası malzemesi olarak kullanılabileceği tespit edilmiştir.