Okulöncesi dönemde ailelerin erken okuryazarlığa ilişkin farkındalıkları ve dil destek çalışmalarına yönelik tercihleri

Abstract

Okulöncesi dönem tüm gelişim alanları için olduğu gibi dil gelişimi için de kritik dönemdir. Çocuğun okulöncesi dönemdeki en büyük destekçisinin aile olduğu göz önüne alındığında ailelerin bu becerilere ilişkin görüşlerinin incelenmesi gerekmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, okulöncesi dönemde çocuğu olan ailelerin erken okuryazarlığa ilişkin farkındalıklarının ve dil becerilerini destekleyici eğitsel çalışmalara yönelik tercihlerinin çocuğa, ebeveynlere ve aileye ilişkin demografik özellikler açısından betimlenmesidir. Tarama deseninde yürütülen bu araştırmanın evrenini, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Eskişehir, Tepebaşı'ndaki MEB'e bağlı resmi ve özel anaokulu ve anasınıflarındaki çocukların ebeveynleri oluşturmuştur. Bu evrenden küme örneklemeyle seçilen 640 ebeveynle çalışılmıştır. Araştırmanın verileri "Okulöncesi Dönemde Dil Becerilerine Yönelik Ebeveyn Görüşleri" isimli soru formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS 22.0 paket programı kullanılarak t-testi, ANOVA, Mann-Whitney U, korelasyon ve ki kare testlerine başvurulmuştur. Genel olarak, aileler çocuklarına orta düzeyde erken okuryazarlık deneyimleri sunmaktadırlar. Çocuğun cinsiyeti, okul türü, ebeveynlerin eğitim durumu gibi demografik özelliklere göre bu deneyimlerde istatistiksel açıdan anlamlı farklar bulunmuştur. Çocuklarının dil becerilerinin desteklenmesinde ailelerin okuldan beklentilerinin yüksek olduğu görülmüştür. Dil destek çalışmalarına yönelik tercihlerde sosyoekonomik katman, kardeş sayısı gibi değişkenlere göre fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır.