Oxytropis argyroleuca Bornm. bitkisinin fitokimyasal ve biyolojik aktivite açısından araştırılması

Abstract

Tez çalışması kapsamında Oxytropis argyroleuca Bornm. (Fabaceae) türü üzerinde kapsamlı fitokimyasal ve biyolojik aktivite analizleri gerçekleştirilmiştir. Çiçek uçucu bileşenleri MBD-KFME yöntemi ile, herba ve kök kısımlarından farklı polariteli ham ekstreler ve alt fraksiyonlar hazırlanmıştır. Tohum ve herbadan sabit yağ asitleri ve vitaminler tanımlanmıştır. Elde edilen ekstrelerin kimyasal içerikleri çeşitli kromatografik teknikler kullanılarak incelenmiştir. Toplam fenolik ve toplam flavonoit miktar tayinleri gerçekleştirilmiştir. Çiçeklerin uçucu bileşen analizinde linalol, ?-terpineol, borneol, kafur ve (E)-geranil aseton major bileşikler olarak belirlenmiştir. Kök ve herba sabit yağ profilinde, palmitik asit, stearik asit, nonadekanoik asit, linoleik asit, linolenik asit öne çıkan bileşikler olarak tespit edilmiştir. Tohumlarda, lipofilik vitaminler grubundan vitamin E bulunmuştur. Herba polar ve apolar ekstrelerinde başlıca pinitol, sukroz, ?-glukopiranoz ve ?-glukopiraznoz, heksakosanol, triakontanoik asit, oktakosanoik asit, nonakosan ve ?-sitosterol bulunmuştur. Kök polar ve apolar ekstrelerinde major bileşikler olarak fitosteroller (?-sitosterol, stigmasterol ve stigmasten-4-en-3-on), diterpenoitler ((13R)-8,13-epoksi-labd-14-en-2-on) ve triterpenoitler (lup-20(30)-en-3-on, lupeol, friedelan-3-on ve oleanolik asit), şekerler (sukroz ve rafinoz) tespit edilmiştir. Etil asetatlı fraksiyonda başlıca flavonoitler olarak astragalin, izokersitrin, kersetin ve izoflavonlar; genistin ve genistein tanımlanmıştır. Fenolik asitlerden gentisik, salisilik ve protokateşik asitleri bulunmuştur. Herba kısmında suda çözünen polisakkaritlerin kompozisyonu aydınlatılmıştır. Etil asetat fraksiyonun etkili antioksidan potansiyeline ve anti-?-amilaz ve anti-?-glukozidaz enzimlerini inhibe etme potansiyeline sahip olduğu saptanmıştır.