Sosyal bilgiler dersinde dijital hikaye kullanımının eleştirel düşünme üzerine etkisi

Abstract

Günümüz karmaşık ve hızla değişen dünyasında öğrencilerin eleştirel düşünme, becerilerini geliştirmek giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Sosyal bilgiler dersi, öğrencilere toplumun yapıları, kültürleri, tarihleri ve coğrafi özellikleri hakkında derinlemesine bilgi verirken aynı zamanda eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesinde de rol oynar. Sosyal bilgilerin bu rolünü etkili bir şekilde yerine getirmesinde teknoloji kullanılabilecek araçların başında gelmektedir. Eğitim teknolojilerinin önemli bir aracı olan dijital hikayelerin derslerde nasıl kullanıldığı da bu anlamda önem taşıyabilir. Bu kapsamda araştırmanın amacı sosyal bilgiler dersinde dijital hikâye kullanımının öğrencilerin eleştirel düşünme düzeyine etkisini belirlemektir. Araştırmada karma yöntem araştırma desenlerinden iç içe gömülü desen kullanılmıştır. Araştırma 2021-2022 öğretim yılı bahar döneminde Eskişehir il merkezindeki bir devlet okulunun 7. sınıf şubesinde öğrenim gören 91 öğrenci ve aynı okulda görev yapan bir sosyal bilgiler öğretmeninin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri, Cornell Eleştirel Düşünme Becerileri Testi Düzey X (CEDTD-X), yarı yapılandırılmış görüşmeler, sınıf içi gözlemler, öz ve akran değerlendirme formları, Dijital Hikayeler için Dereceli Değerlendirme Ölçeği ve açık uçlu soru formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizinde betimsel istatistiksel teknikler uygulanmış olup, dijital hikâye kullanımının öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri üzerindeki etkisini belirlemede Kovaryans analizinden (ANCOVA) yararlanılmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmada dijital hikâye kullanımına dayalı etkinliklerin öğrencilerin eleştirel düşünmelerine katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonunda sonuçlara dayalı olarak uygulamaya ve yapılacak araştırmalara ilişkin öneriler getirilmiştir.