Okul öncesi dönem çocuklarının sosyal davranışlarının baba katılımı ve baba ile ilgili değişkenler temelinde incelenmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı okul öncesi dönem çocuklarının sosyal davranışlarının baba katılımı ve baba ile ilgili değişkenler (baba-çocuk ilişkisi, babanın kişiliği, gelir düzeyi, evlilik kalitesi ve babalık rolü algısı) temelinde incelenmesidir. Çalışmada veri toplama aracı olarak Baba Katılım Ölçeği, Babalık Rolü Algı Ölçeği, Beş Faktör Kişilik Ölçeği, Çocuk Ebeveyn İlişki Ölçeği, Evlilik Kalitesi Ölçeği (EKÖ), Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme Ölçeği ve Demografik Bilgi Formu olmak üzere toplam yedi adet ölçme aracı kullanılmıştır. Çalışmanın verileri 2021-2022 yılı güz döneminde çevrimiçi ölçekler aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler SPSS 26 ve AMOS 23 paket programları yardımıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'de yaşayan 3-6 yaş aralığında çocuğu olan 504 baba oluşturmaktadır. Çalışma grubunun oluşturulmasında kolay ulaşılabilir ve kartopu örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, baba katılımı okul öncesi dönem çocuklarının sosyal yetkinlik ve davranış problemlerinin yordayıcısıdır. Bir diğer bulguya göre baba-çocuk ilişkisi ve evlilik kalitesi; baba katılımı ve çocuğun sosyal yetkinlik ve davranış problemleri arasındaki ilişkide anlamlı bir aracılık rolü göstermektedir. Ayrıca baba katılımı ise babanın kişiliği ve babalık rolü algısının çocuğun sosyal yetkinlik ve davranış problemleri arasında anlamlı bir aracılık rolü göstermektedir. Ek olarak baba katılımı; baba-çocuk ilişkisi ve evlilik kalitesinin anlamlı bir yordayıcısıdır. Babanın kişilik özellikleri ve babalık rolü algısı ise baba katılımını yordamaktadır. Son olarak ise gelir düzeyi baba katılımı ve çocukların kaygı-geri çekilme düzeyleri arasındaki ilişkide anlamlı bir düzenleyicilik etkisi göstermektedir.