Mezitler (Bozüyük-Bilecik) bölgesinin akarsu kaynaklarındaki gammaridae ve ephemeroptera tür çeşitliliği ile su kirliliği parametreleri arasındaki ilişkinin saptanması

Abstract

Bu çalışmada, Mezitler Bölgesi'nin Gammaridae ve Ephemeroptera biyoçeşitliliğinin incelenmesi ve su kalite parametrelerinin Gammaridae ve Ephemeroptera bireyleri ile onların bağırsak mikrofloralarına etkilerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma bölgesinden, 6 farklı istasyondan 4 farklı zaman diliminde, toplam 24 örnekleme olmak üzere su, sediment ve Gammaridae ile Ephemeroptera taksonlarına ait örnekler toplanmıştır. Yapılan örneklemeler sonucunda su numunelerinin fizikokimyasal parametreleri (sıcaklık, pH, elektriksel iletkenlik, redoks potansiyeli, çözünmüş oksijen, amonyum ve nitrat) ve kimyasal oksijen ihtiyacı ile sediment numunelerine ait dehidrogenaz enzim aktivitesi belirlenmiştir. İstasyonlardan örneklenen Gammaridae ve Ephemeroptera taksonlarına ait bireylerin teşhisleri yapılmış ve Gammarus balcanicus, Gammarus agrarius, Baetis rhodani, Baetis lutheri, Baetis vernus, Baetis pavidus, Epeorus znojkoi, Electrogena lateralis, Echinodorus dispar, Ephemerella ignita türleri tespit edilmiştir. Tespit edilen türlerin, su kalitesine göre bolluk ve biyoçeşitliliği değerlendirilmiş ve bolluğu en fazla olan türlerin Gammarus balcanicus ve Baetis rhodani oldukları saptanmıştır. Su kalite değerleri ile bireyler arasındaki ilişki incelendiğinde, Gammaridae taksonuna ait üyelerin uygun habitat koşullarında sıcaklığın düşmesine bağlı olarak toksisite artışıyla birlikte sayıca azaldığı, Ephemeroptera taksonuna ait üyelerin ise çözünmüş oksijen ve redoks potansiyeli değerlerinin yükselmesi ile birey sayılarında artış olduğu gözlenmiştir. Bunun yanı sıra, artan kimyasal oksijen ihtiyacının Ephemeroptera birey sayılarında azalmaya neden olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen sonuçlar, Mezitler (Bozüyük-Bilecik) Bölgesi'nin Gammaridae ve Ephemeroptera taksonlarının bolluk ve dağılımını ortaya çıkartırken, su kalite değerleri ile biyoçeşitlilik arasında yakın bir ilişki olduğunu göstermektedir.