Doğal gazın (metan) doğal zeolitlerde adsorpsiyonu

Abstract

Günümüzde yaşam standartlarının yükselmesi ile her alanda etkin bir şekilde uygulanabilecek temiz ve ucuz enerji kullanımı son derece önem kazanmıştır. Doğal gaz gerek fiziksel özelliklerinin yanma için elverişli olması, gerekse kimyasal bileşiminde insan ve çevre sağlığına zehirli etki yaratacak maddeleri bulundurmaması nedeniyle tercih edilen bir fosil yakıt türüdür. Özellikle taşıtların doğal gazla çalışır şekle dönüştürülmesi ile yakıt maliyetine belli bir ekonomi sağlanacak ve egzoz emisyonunun azalması hava kirliğine önemli bir rahatlama getirecektir. Ancak doğal gazın en büyük dezavantajı, depolama yöntemlerinin güç ve maliyetinin oldukça yüksek olmasıdır. Doğal gazla çalışan motorlarda yaşanan sorunların başında ise depolama hacmi ve ağırlığının büyük oluşu gelir. Doğal gazda yaklaşık %90 oranında bulunan metan gazının son derece uçucu olması tahrip gücü yüksek ani patlamalara neden olmaktadır. Doğal gazın zeolite adsorpsiyonu ile sağlanan depolama sistemi, güvenilir, küçük hacimli vehafif olmaktadır. Bu çalışmada BigadiçÊBalıkesir yöresinden alınan doğal zeolitin ısıtmalı yığın yöntemi ile 0,1N, 0,5N ve 1N'lik iyonik formları hazırlanmıştır. Doğal zeolitin ve bu formların yoğunlukları, özgül yüzey alanları ve gözenek çapları N2 adsorpsiyonu ile belirlenerek karakterize edilmiştir. Her bir formun XÊışını kırınım diyagramları ve DTA eğrileri elde edilmiştir. ManisaÊGördes yöresine ait doğal zeolit ve iyonik formları üzerinde adsorpsiyonÊdesorpsiyon deneyleri yapılmıştır ve 1N Na+ modifiye zeolitinin metan gazını diğer modifiye zeolitlere göre daha iyi adsorpladığı saptanmıştır.