Havayolu yolcu taşıma işletmelerinde finansal performansı belirleyen faktörlerin dinamik panel veri analizi ile incelenmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, havayolu yolcu taşıma sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin finansal performansını etkileyen faktörleri ortaya koymaktır. Çalışmada kilometre başına yolcu geliri açısından dünya sıralamasında ilk 100'e giren işletmeler örneklem olarak seçilmiştir. Bu işletmelerin bir kısmı eksik veri ve örneklemdeki diğer işletmelerle birleşmeleri sebebiyle analiz dışı bırakılmış, 59 işletme ile analize devam edilmiştir. Havayolu yolcu taşıma işletmeleri geleneksel ve düşük maliyetli olmak üzere iş modellerine göre sınıflandırılarak ayrı ayrı incelenmiştir. 37 geleneksel ve 22 düşük maliyetli havayolu şirketinin verileri dinamik panel veri yöntemi ile analiz edilmiştir. Finansal performans belirleyicilerinin iş modeline göre farklılaşıp farklılaşmadığı ortaya konmuştur. Çalışmada havayolu yolcu taşıma işletmelerinin 2008-2017 yıllarına ait verileri kullanılmıştır. Finansal performans ölçütü olarak kilometre başına yolcu geliri ve aktif karlılık oranı alınmıştır. Çalışmanın havacılığa özgü değişkenlerle finansla ilgili değişkenlerin bir arada kullanılması açısından literatüre katkı yapması beklenmektedir.