Çağdaş baskıresim sanatında mekansal arayışlar

Abstract

Bu çalışmada mekânın sanat ortamlarına etkisini incelenmektedir. Günümüz sanatında sanat eseri çerçeveden ve iki boyutlu ortamından kopmuş, izleyicinin deneyimleyeceği mekâna taşınmıştır. Bu oluşumla birlikte sadece mekân farklı bir anlam kazanmamış aynı zamanda sanat nesnesi, galeri mekânı ve izleyici gibi olgular da sorgulanmaya başlanmıştır. Sanatı mekâna taşıyan sanatçılar çeşitli malzemeler kullanarak kendi üslubunu yaratmış, geleneksel anlayışından kopmuş ve yeni olanı ortaya koymuştur. Bu malzemeler bazen doğanın kendisi, bazen kumaş, metal, tahta gibi malzemeler olmuştur. Sanatçının bu yaratım sürecine baskı yöntemleri de ciddi bir bileşen unsur olmuştur. Bu tezde geleneksel baskıresimdeki iki boyutlu mekân algısından başlanarak, baskı yöntemiyle mekâna uygulanmış eserler incelenecek ve mekân kavramı çağdaş sanat eserleri bağlamında incelenecektir. Bu çalışmada mekân kavramının, baskıresimle olan ilişkisi üç bölüm olarak ele alınacaktır. Birinci bölümde mekân kavramının dönemlerine ve düşünürlere göre yapılan tanımları, dönüşümleri irdelenerek mekânın kuramsal altyapısı oluşturulacaktır. İkinci Bölümde ise geleneksel baskıresmin öğesi olan mekân kavramının değişen yapısına vurgu yapılacaktır. Baskıresim tarihinin ilk örneklerinden başlanarak, mekân, derinlik, yanılsama, hacim gibi unsurlar, iki boyutlu yüzey anlayışıyla birlikte incelenmeye çalışılacaktır. Son bölümde, 1960 dönemi sonrası, sanat yapıtı ve mekân birlikteliğinin tarihsel yapısı dönemlerine göre irdelenecektir. Sanattaki dönüşüm sürecinin günümüz baskıresim ve mekân ilişkisine olan katkıları baskıresimin kendi düzlemini aşma serüveni, örnek eserlerle birlikte ele alınacaktır. Baskıresim yoluyla mekâna özgü kurgulanan yapıtlar çağdaş sanat üzerinden tanımlanmaya çalışılacaktır.