Afazide sohbet ortağı destek eğitim programının geliştirilmesi ve etkililiğinin incelenmesi

Abstract

Araştırmada Afazide Sohbet Ortağı Destek Eğitim Programı (ASODEP) geliştirilmiş; programın afazili hasta ve sohbet ortakları üzerindeki etkilerinin incelenmesi ve sohbet ortaklarının programa ilişkin görüşlerinin alınması amaçlanmıştır. Karma araştırma yöntemlerinden çok aşamalı desen kullanılarak tasarlanan çalışmanın ilk aşaması, Taba-Tyler program geliştirme modeli çerçevesinde gerçekleştirilen ihtiyaç analizidir. İhtiyaç belirleme amacıyla fenomenolojik bir çalışma yürütülmüştür. Bu kapsamda ölçüt örneklem yöntemi kullanılarak belirlenen 10 sohbet ortağı ile yüz yüze yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşme verilerinin analizinde belirlenen ihtiyaçlar temel alınarak ASODEP geliştirilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında, ASODEP 8 sohbet ortağına yüzyüze ve grup halinde uygulanmış ve etkililiği değerlendirilmiştir. Programın etkililiğini değerlendirmek için nicel araştırma yöntemlerinden tek grup ön test-son test araştırma deseni kullanılmıştır. Veri analizleri sonucunda ASODEP'in sohbet ortaklarının bilgi düzeyi, psikososyal iyilik hali, yaşam kalitesi ve afazili hastaların yaşam kalitesi üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. Yapılan bireysel görüşmelerden elde edilen veriler bu sonuçları destekler niteliktedir. Çalışmanın sonuçları sohbet ortaklarının ihtiyaçlarından yola çıkarak geliştirilen ASODEP'in bu ihtiyaçları karşılamada etkili olduğunu ve sohbet ortaklarının programdan memnuniyet duyduklarını göstermiştir.