İmalat sanayii üretim ve istihdam düzeyinin 1980 öncesi ve 1980 sonrası karşılaştırmalı analizi

Abstract

1970-80 döneminde uygulanan ithal ikameci sanayileşme politikası iç üretimi artırmayı hedefliyordu. Ancak 1980-90 döneminde ihracata dönük bir sanayileşme politikası hedeflenmiştir. Bu iki farklı kalkınma modelinin karşılaştırması bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Çalışmanın sonuçları kısaca şöyledir. 1970-80 döneminin ikinci yarısında yaşanmaya başlanan ekonomik krizin etkisiyle, reel sabit sermaye yatırımlarındaki gerileme oldukça yüksektir. 1980 sonrasında da sabit sermaye yatırımlarında gerileme yaşanmıştır. 1970-80 ithal ikameci dönemde, ihracat oldukça düşük düzeyde kalmıştır. 1980 sonrasında, ihracata yönelik sanayileşme politikasıyla, dönemin en yüksek ihracat artışı 1986 yılında, %89 olmuştur. Ancak 1980'li yılların sonlarına doğru ihracatta gerileme görülmektedir. 1980 sonrasında, sermayenin fiyatı yükseltilerek, daha çok emek yoğun yatırımlara yönelinmesi sağlanacaktı. Dolayısıyla istihdam artışı sağlanmış olacaktı. 1980 sonrasında, imalat sanayinde üretim ve ihracatın, bir önceki döneme göre arttığı görülmüştür. Bu durumda yatırımlarda artış ve dolayısıyla istihdamda artış olması gerekirdi. Ancak artan sermaye gelirinin yatırımlara değil de, spekülatif amaçlı alanlara kaymasıyla arzu edilen yatırım artışı sağlanamamış ve istihdam da istenilen düzeye ulaşılamamıştır.