Yenilebilir sanat : gastronomide yemeğin sanatsal boyutunun incelenmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı mutfak sanatçılarının yaratıcı birey özelliklerini, yaratıcılık sürecinde onları besleyen unsurlar ve ürünlerinin sanatsal ve tasarımsal özelliklerini ortaya koymaktır. Çalışmada temel yorumlayıcı nitel araştırma deseninden yararlanılmıştır. Araştırmanın verileri görsel ve işitsel doküman olan belgesellerden, odak grup görüşmelerinden ve gözlemlerden elde edilmiştir. Bu bağlamda 34 belgesel incelenmiştir. Yaratıcı mutfak ürünlerinin değerlendirildiği odak grup görüşmesi; güzel sanatlar, sanat eğitimi ve gastronomi ve mutfak sanatları alanında uzman yedi katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında 20 şef gözlemlenmiştir. Elde edilen veriler yaratıcılığın bileşenleri temel alınarak, tümevarımsal analiz yaklaşımıyla çözümlenmiştir. Elde edilen verilerin analizi sonucunda "Yaratıcı birey özellikleri", "Yaratıcılık sürecini besleyen unsurlar" ve "Ürünlerin sanatsal ve tasarımsal özellikleri" olmak üzere üç ana temaya ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda, mutfak sanatçılarının bireysel özelliklerinin yaratıcı birey özellikleri ile benzer olduğu görülmüştür. Buna ek olarak yaratıcılık süreçlerinde onları etkileyen birçok iç ve dış etmenler olduğu ortaya çıkmıştır. Mutfak sanatçılarının yaratıcı mutfak ürünlerinin biçimsel, anlamsal, duyusal, duyuşsal, malzeme ve teknik boyutlarının olduğu görülmüştür. Sonuç olarak yaratıcı mutfak ürünlerinin sanat eserleriyle benzerlik gösteren birçok özelliğinin olduğu tespit edilmiştir.