Yerel yönetimlerde performans ölçümü ve dışsal faktörlerin yerel yönetimlerin performansına etkisi

Abstract

Yerel yönetimlerin vatandaşlara, yani kamu hizmetlerinin müşterilerine merkezi yönetim birimlerine göre daha yakın birimler olmaları, yerel yönetimlerin değişim kapasitelerinin yüksek olması, vergi mükelleflerinin hesap sormalarının ve üretilen mal ve hizmetleri takip edebilmelerinin merkezi idareye göre daha kolay olması, performans ölçümünün ve denetiminin yerel yönetimlerde uygulanmasının gerekliliğini daha da öne çıkarmaktadır. Bu çalışma iki ana amaca yoğunlaşmıştır. İlk olarak, yerel yönetimlerde performans ölçümü ile ilgili bir literatür taraması yapılmış ve performans ölçüm sistemleri ve uygulamaları hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci olarak, Türkiye'deki BEPER Projesi kapsamındaki yerel yönetimlerin performanslarını ölçmek için kullanılan "başarı göstergeleri" üzerinde dışsal faktörlerin etkilerini ölçmeye yönelik istatistiki bir model kurulmuş ve elde edilen sonuçlar yorumlanmıştır. Birinci bölümde, literatürdeki kavram karışıklığını ortadan kaldırabilmek amacıyla performans ölçüm kavramı ve kamu sektöründeki anlamı ele alınmıştır. İkinci bölümde, ilk olarak yerel yönetimlerde performans ölçümünün gelişimi tartışılmış, gerekliliği ve faydaları vurgulanmıştır. Daha sonra yerel yönetimlerde performans ölçüm sitemlerinin oluşum süreci ele alınmış ve bu süreçte uygulanan farklı yaklaşımlardan bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde performans ölçüm sistemlerinin dünya genelindeki bazı uygulamalarına yer verilmiştir. Son olarak, yerel yönetimlerin performansının ölçülmesinde kullanılan göstergeler üzerinde dışsal faktörlerin rolünü açıklamak için, BEPER projesi kapsamındaki Büyükşehir Belediyelerine yönelik istatistiki bir model kurulmuş ve araştırmadan elde edilen bulgu ve sonuçlar değerlendirilerek, bazı önerilerde bulunulmuştur.