Yapı çeliğinde deformasyon ve tavlama sıcaklığının tane yapısına etkisi

Abstract

Bu çalışmada, yapı çeliğinin soğuk ön deformasyonu ve daha sonra tavlanmasıyla, malzemenin iç yapısında ve mekanik özelliklerinde oluşan değişimlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Konu önce teorik olarak incelenmiş ve daha sonra yapılan deneysel çalışmalar özetlenmiştir. Deneylerde deformasyon basma ile gerçekleştirilmiştir. Tavalama sıcaklığı ve sürenin etkilerini belirlemek amacıyla izokronal ve izotermal tavlama teknikleri kullanılmıştır. Ayrıca malzemede deformasyon yaşlanması görüldüğünden, bununla ilgili sertlik sonuçları da tezin kapsamına alınmıştır. İnceleme teknikleri olarak, mikroskopik yöntemler ve sertlik ölçme yöntemi seçilmiştir. Böylece hem iç yapı hem de mekanik özellik değişimleri hakkında fikir edinilmesi amaçlanmıştır. Sonuçta, deformasyon işlem sertleşmesine neden olduğu, tavlama ile de bu sertleşmenin, sıcaklık ve süreye bağlı olarak kısmen ya da tamamen ortadan kalktığı belirlenmiştir. Bu sırada deformasyonla tanelerdeki uzama ve tavlamayla yeniden kristalleşmenin oluşumu mikroyapı fotoğraflarıyla gösterilmiştir.