Bilecik'te Türk dönemi hamamları

Abstract

Bu tez, Bilecik il sınırları içerisinde yer alan Türk Hakimiyetinin başladığı dönemden itibaren Türkiye Cumhuriyeti kurulana kadar geçen süreçte inşa edilmiş hamam yapılarının mimari, kültürel ve tarihsel özelliklerini incelemeyi amaçlamaktadır. Türk hamam kültürü, tarih boyunca hem kişisel hijyen hem de sosyal etkileşim mekânları olarak önem taşımış; bu mekânlar, dönemin estetik ve mimari anlayışını yansıtan birer kültürel miras niteliği kazanmıştır. Bilecik, Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluş coğrafyasında yer alması nedeniyle erken dönem Osmanlı mimarisine dair özgün eserler barındırmakta ve bu bağlamda önemli bir inceleme sahası sunmaktadır. Tez, hamam yapılarının tarihsel süreçteki işlevlerini, mimari özelliklerini ve yapım tekniklerini ele almakta, aynı zamanda bu yapılar üzerinden dönemin sosyo-kültürel yapısını da analiz etmektedir. Araştırma kapsamında hamamların plan tipolojisi, kullanılan malzemeler, süsleme unsurları ve mekânsal organizasyonları, bu yapıların hem yerel hem de Osmanlı genel mimarisi içindeki konumunu anlamak açısından detaylandırılmıştır. Aynı zamanda, hamamların plan özellikleri, örtü sistemleri, geçiş öğeleri su kanalları gibi unsurlar üzerinden analiz edilerek Türk hamam mimarisine katkıları belirlenmiştir. Araştırma, birincil kaynakların yanı sıra saha çalışmaları ve arkeolojik bulgularla desteklenmiş, ilgili yapılar yerinde incelenerek detaylı fotoğraflama ve ölçümler gerçekleştirilmiştir. Bu sayede, hamamların restorasyon ve korunma ihtiyaçları da tespit edilmiştir. Çalışma, sadece tarihsel bir analiz sunmakla kalmamakta, aynı zamanda Bilecik'teki kültürel mirasın korunması için öneriler geliştirmektedir. Sonuç olarak, Bilecik'teki Türk dönemi hamamlarının incelenmesi, hem bölgenin mimari mirasının daha iyi anlaşılmasına hem de Anadolu hamam kültürüne ilişkin genel bilgilere katkı sağlamaktadır. Bu tez, Bilecik'in kültürel ve tarihsel değerlerini belgelemeyi ve bu bağlamda koruma politikalarına rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.