Doğal ve modifiye zeolitlerde su buharı adsorpsiyonu

Abstract

Bu tezde, Gördes (Manisa) yöresi doğal zeolit (klinoptilolit) ve Na+, Ca+², Li+, Mg+², K+, ZH1 (1 N HCl), ZH2 (1 N H2SO4), ZH3 (5 N HCl) ve ZH4 (5 N H2SO4) formlarının % nem içerikleri ve 30°C, 50°C ile 80°C sıcaklıklarında zamana bağlı olarak su tutma yüzdeleri incelenmiştir. Su adsorplayıcısı olarak kullanılması düşünülen doğal ve modifiye zeolitleri karakterize eden fizikokimyasal paremetrelerin saptanması ve çeşitli su adsorpsiyon modellerinin sınanarak su adsorpsiyonu için en uygun modelin önerilmesi bu çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. Doğal ve modifiye zeolit formları, XRD, DTA, TGA, DSC ve BET yöntemleri ile karakterize edilmiştir. BET yöntemi ile numunelerin ortalama gözenek çapları, özgül yüzey alanları ve adsorpsiyon izotermleri bulunarak sorpsiyon özellikleri saptanmıştır. Klinoptilolit numunelerinin modifiye edilmesiyle su kapasitelerinin arttığı ve bunun yüzey alanıyla ilişkili olduğu belirlenmiştir. Klinoptilolitin asit formlarının en yüksek su adsorpsiyonu kapasitesine sahipken, K+ formunun en az su adsorpsiyonu kapasitesine sahip olduğu bulunmuştur. Çalışma sonucunda elde edilen veriler, çeşitli tuz çözeltileri ile modifiye edilen klinoptilolit numuneleri için Bish (1988) ve White & Bussey (1997)'in su adsorplama modellerine uygunluk göstermektedir.