A cluster analysis of medical tourists based on motivations: The case of Türkiye

Abstract

Turizm endüstrisi; küresel olarak en önemli sektörlerden biri olarak kabul edilir, kar üretir, iş olanakları yaratır ve ülkelerin ekonomilerini canlandırır. Son yıllarda çeşitli turizm türleri ortaya çıkmış olup, tıbbi turizm bunlardan en önemlilerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Tıbbi turizm kapsamında yurt dışına seyahat eden insan sayısı birçok nedenle artmıştır. Bunlar arasında yükselen fiyatlar, uzun bekleme süreleri, sağlık çalışanlarının profesyonelliği, ülkelerin sunduğu hizmet kalitesi, doğal güzellikler, hava şartları ve diğer faktörler bulunmaktadır. Türkiye, dünyanın en büyük tıbbi turizm destinasyonlarından biri olarak kabul edilmektedir. Yüksek itibarı ve çeşitli tıbbi tedavilerdeki hizmet kalitesi nedeniyle yüz binlerce tıbbi turist Türkiye'yi tercih etmektedir. Bu araştırma, Türkiye'ye çeşitli tedaviler için gelen tıbbi turistlerin kişilikleri ve onları Türkiye'yi tıbbi turizm destinasyonu olarak seçmelerine neden olan farklı motivasyonları belirlemeyi amaçlamaktadır. Veriler, İstanbul'daki önemli hastanelerde tıbbi turizm hizmetleri sunan 554 tıbbi turistten toplanmıştır. Bu çalışma, tıbbi turizm endeksine dayalı olarak Türkiye'ye gelen tıbbi turistleri çeşitli tedaviler için etkili bir şekilde kategorize etmeyi amaçlamaktadır. Aynı zamanda demografik, davranışsal ve psikografik özelliklere göre profiller oluşturmayı hedeflemektedir. İki aşamalı küme analizi teknikleri, verileri farklı kümeler halinde incelemek ve kategorize etmek için kullanılmıştır. Farklı özelliklere sahip katılımcıları ayırt etmek amacıyla, tıbbi turizm endeksi bireylerin ülkeleri tıbbi turizm hedefi olarak seçme nedenlerini belirlemede bir kriter olarak seçildi. Küme analizi sonuçları, benzer özelliklere ve motivasyonlara sahip bireyleri içeren dört farklı küme bulunduğunu ortaya koydu. Analiz ayrıca dört küme üyesi arasında demografik özelliklerde farklılıklar, ayrıca davranışsal özelliklerde belirgin farklılıklar olduğunu gösterdi. Bununla birlikte, psikografik özellikler açısından hiçbir farklılık gözlemlenmedi; tüm kümelerin üyeleri Plog modeline göre orta düzeyde merkezileşme gösterdi. Türkiye'yi tıbbi turizm destinasyonu olarak seçmeye iten motivasyonlar açısından, birinci ve ikinci kümelerin üyeleri için temel motivasyon Türk hastanelerinin sunduğu tıbbi hizmet kalitesiydi. Buna karşılık, üçüncü ve en büyük kümenin üyeleri için ana motivasyon Türk hastanelerinde tedavi maliyetlerinin düşük olmasıydı. Aynı zamanda, dördüncü kümenin üyeleri turistik çekicilikler tarafından yönlendiriliyordu. Her bir grup ihtiyacına etkili bir şekilde yanıt vermek, turizm endüstrisindeki paydaşlar için farklı yaklaşımlar ve stratejiler gerektirecektir.