Çeşitli çevresel kirleticilerin gammarus pulex'deki Se-bağımlı ve Se-bağımsız Glutatyon proksidaz enzim aktivitelerine olan etkileri ve enzimin bazı kimyasal özellikleri

Abstract

Glutatyon peroksidaz (EC1.l1.l.9) redükte glutatyon'un okside glutayon'a hidrojen peroksit etkisi altında oksidasyonunu katalizIer. Selenyum bağımlılığı açısından Glutatyon peroksiidaz iki forma ayrılır: Se-bağımlı Glutatyon peroksidaz ve Se-bağımsız Glutatyon peroksidaz. Se-bağımlı Glutatyon peroksidaz hem sitozolde hem mitokondride bulunan tetramer yapıda, 84000 D molekül ağırlığında hem hidrojen peroksitle hem de organik hidroperoksitlerle yüksek aktivite gösteren bir enzimdir. Enzim hücreyi, hücre membranında organik hasara karşı korur. Se-bağımsız glutatyon peroksidazlar Glutatyon S-transferazlardır: GST (EC 2.5.1.18). Bunlar merkapturik asit oluşumunun ilk basamağının katalizinde gözlenmiştir. Enzim dimer yapıdadır ve molekül ağırlığı yaklaşık 50000 D, yedi farklı formda alt üniteden meydana gelmiş ve sekiz izozimi vardır. Bu çalışmada, omurgasız canlılardan Gammarus spp.'de enzimin kurşun ile olan inhibisyonu ve bazı biyokimyasal özellikleri incelenmiştir. EC50 değeri Gammarus spp.'lara uygulanarak, kurşunun in vivo'da Glutatyon peroksidazlar üzerine olan geciktirici etkisi saptanmış ve zamana göre değişimi incelenmiştir. Glutatyon peroksidaz geciktirmesinin zamanave kurşun miktarına bağlı olarak arttığı bulunmuştur. Bu çalışmada, Gammarus spp. Se-bağımlı Glutatyon pcroksidaz'ın optimum aktivitesinin 7.2-8.5 arasında, Se-bağımsız Glutatyon peroksidaz'ın optimum aktivitesinin ise 7-8 arasında olduğu bulunmuştur. Gammarus spp. Se-bağımlı Glutatyon peroksidaz aktivitesinin CU+2 ve Zn+2 iyonları ile azaldığı gözlenmiştir. Buna ilave olarak Gammarus spp. Se-bağımsız Glutatyon peroksidaz aktivitesinin CU+2 ve Zn+2 iyonları ile azaldığı gözlenmiştir. Kinetik analizler sonucu Se-bağımlı Glutatyon peroksidaz için Km=4, Vmax=0,016 olarak bulunurken Se-bağımsız Glutatyon peroksidal için bu değerler Km=0,56, Vmax=0,009 olarak bulunmuştur.