Kültürel iletişim kurumu olarak tiyatro işletmeciliği ile Türkiye'deki uygulama ve model önerisi

Abstract

Bir ülkenin ekonomik ve toplumsal kalkınması, o ülkede kültür ve sanat kavramlarının öneminin kavranmış olmasıyla yakından ilgilidir. Daha çağdaş bir ülke olma ve ekonomik kalkınma çabasına girmiş bir ülkenin söz konusu bu gelişimi, ülke çapında bir kültür ve sanat planlaması yapmadan başarabilmesi çok güçtür. Bu da ancak bütün ülke düzeyinde insanların; kültür ve sanat alanında iyi yetişme, yararlanma ve üretme olanaklarına kavuşmasıyla söz konusu olabilir. Varolan kültürel kaynakları verimli ve etkin kullanmak, yeni kaynaklar yaratmak, kültürel kalkınmanında temel sorunudur. Söz konusu kültürel sorunun aşılabilmesi ise uygun bir kültür ve sanat ortamının varedilebilmesine bağlıdır. Türkiye, kültürel ve sanatsal birikim olarak çok zengin bir tarihsel geçmişe sahip bir ülkedir. Genel nüfusunun 60 milyon dolayında olduğu bilinmektedir. Ancak bugün Türkiye'de tiyatroya giden insan sayısının bir milyon dolayında olduğu ve bu insanların da İstanbul, Ankara, İzmir gibi üç büyük ilde yoğunlaştığı düşünülürse, tiyatronun bugünkü sanatsal-kültürel düzeyinin hiç te olumlu olduğu söylenemez. Toplumsal yaşamın çok hızlı geliştiği ve değiştiği günümüzde, kültür ve sanata ilişkin çeşitli kaynak sorunlarının giderilmesinde, varolan kaynaklarının en uygun kullanımında ve yeni kaynak yaratımında başvurulabilecek temel bilgi kaynaklarından biri de ''Yönetim ve Organizasyon'' bilim dalıdır. Genel olarak ''İşletmecilik Bilgisi'' olarak nitelenen bu bilgi birikimi, günümüzde çalışma türü ve konusu ne olursa olsun her türlü işletmeye uygulanabilmektedir. Tiyatro işletmeleri temelde kültür ve sanat üreten işletmelerdir. Üretilen ürün ''sanatsal nitelikli meta'' biçiminde tanımlanabilir. Doğal olarakta ''üretilen sanatsal nitelikli meta"nın kendine özgü üretimi ve üretildiği anda da tüketimi söz konusudur. Tiyatro bir sanat ve bilim dalı olarak içinde bulunduğu toplumun kültürel gelişmesinde, birinci derecede etkilidir. Tiyatronun toplumsal bir sanat olmaktan kaynaklanan gücü, ''Yönetim ve Organizasyon'' bilim dalının katkılarıyla çok daha olumlu boyutlara gidebilecektir.