Para politikası ile varlık fiyatları arasındaki ilişki: Türkiye, Güney Afrika ve Brezilya örneği

Abstract

Merkez bankaları para politikası araçlarını kullanarak, fiyat istikrarı ve finansal istikrar gibi hedeflere ulaşabilmek adına birçok karar almaktadır. 2008 Küresel ekonomik kriziyle birlikte enflasyon hedeflemesinin tek başına ekonomik istikrarın sağlanmasında yeterli olmayacağı ve finansal istikrarın sağlanmasının da gerekli olduğu geniş kabul görmüştür. Özellikle 1990'lardan itibaren yaşanan ekonomik krizlerde varlık fiyatlarında görülen balonların etkili olması para politikasının aktarım mekanizması ve varlık fiyatları arasındaki ilişkiyi daha fazla gündeme getirmiştir. Etkin bir parasal aktarım mekanizması, merkez bankalarının elindeki politika araçlarını kullanarak toplam talebi ve enflasyonu etkileyebilmesini sağlamaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, küresel ekonomik kriz sonrasında Türkiye, Güney Afrika ve Brezilya ekonomileri için para politikası faiz kararlarının varlık fiyatları üzerindeki etkisini incelemektir. Analiz 2010:01 - 2022:12 dönemini kapsamaktadır ve SVAR modeli blok dışsallık analize dahil edilerek kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen etki tepki analizi sonuçlarına göre, Türkiye için reel efektif döviz kuru, üç ay vadeli hazine bonosunu ve on yıl vadeli devlet tahvilini açıklamada politika faizi önemliyken, Güney Afrika'da dışsal değişkenlere yönelik politika faizi önem kazanmaktadır. Brezilya'da hazine bonosu ve devlet tahvilini açıklamada politika faizi önem kazanmaktadır. Ayrıca, dünya emtia fiyat endeksi politika faizi üzerinde etkili bulunmuştur.