Dağcılık sporu ile uğraşan bireylerin doğaya bağlılık, bilinçli farkındalık, öz kontrol düzeylerinin incelenmesi

Abstract

Bu çalıs¸manın amacı açık alan rekreasyonu faaliyetlerinden olan dağcılık sporuyla uğraşan bireylerin, doğaya bağlılıkları, bilinçli farkındalık düzeyleri ve öz kontrol düzeylerinin incelenmesi olarak belirlenmiştir. Aras¸tırmanın evrenini, Türkiye'de dağcılık ve alt türleriyle uğraşan dağcılar oluşturmaktadır. Kolayda örnekleme metoduyla seçilen katılımcılara, online sistem üzerinden uygulanan anketle 540 (n=321 erkek, n=219 kadın) dağcıya ulas¸ılmıs¸tır. Doğaya bağlılık düzeylerinin belirlenmesine yönelik Nisbet, Zelenski ve Murphy tarafından gelis¸tirilen ve Çakır vd. (2015) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılmıs¸ olan 21 maddelik ölçek kullanılmıs¸tır. Bilinçli Farkındalık düzeylerini belirlemek amacıyla Brown ve Ryan'ın gelis¸tirdikleri ve Özyes¸il vd. (2011) tarafından Türkçeye uyarlanan, 15 maddeden olus¸an ölçekten yararlanılmıs¸tır. Öz kontrol düzeylerinin belirlenmesi için ise Tangney vd. tarafından geliştirilen ve Nebioğlu vd. (2012) tarafından Türkçeye uyarlanan, 9 maddeden oluşan ölçekten yararlanılmıştır. Veriler SPSS 24,0 paket programı aracılıgyla analiz edilmis¸tir. Tanımlayıcı istatistiklerin yanında katılımcıların demografik degs¸kenlerine göre farklılıkları tespit etmek için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U tesleri uygulanmıştır. Anlamlı farklılıgn hangi gruptan kaynaklandıgnı görmek için Tukey ve degs¸kenler arası ilis¸kiyi sorgulamak için de Spearman korelasyon analizi kullanılmıs¸tır. Aras¸tırmanın sonuçlarına bakıldığında dağcıların doğaya bağlılık, bilinçli farkındalık ve öz kontrol düzeylerinin yapılan dağcılık aktivitesine göre değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca doğaya bağlılık, bilinçli farkındalık, öz kontrol arasında pozitif yönlü bir ilis¸kinin varlıg saptanmıs¸tır.