Siklosporin A içeren katı lipit nanopartikül, mikroemülsiyon ve polimerik nanopartikül formülasyonlarının hazırlanması ve in vitro-in vivo değerlendirilmesi

Abstract

Kornea nakillerinden sonraki ve kuru göz sendromu gibi rahatsızlıkların tedavisinde siklosporin A (CsA) göze topik olarak uygulanmaktadır. CsA'nın sistemik emilimi oldukça düşük olup, uygulanan dozaj şeklinin yapısı ve hastanın durumuna bağlı olarak plazma konsantrasyonları bireyler arasında farklılık göstermektedir. Bu nedenle, bu çalışmada, oküler uygulamaya yönelik olarak katı lipit nanopartikül (SLN), mikroemülsiyon (ME) ve polimerik nanopartikül (PN) formülasyonları hazırlanmış ve topikuygulama ile CsA'nın emiliminin arttırılması yolu ile, bireyler arasındaki farklılıklar en aza indirilmeye çalışılmıştır. Kararlılık çalışmalarında, hazırlanan sistemlerin farklı sıcaklık ortamlarındaki davranışları incelenmiştir. Formülasyonların parçacık ve damlacık büyüklükleri çalışma süresince nanometre aralığında kalmıştır. Katyonik lipit eklenerek pozitif duruma getirilen elektriksel iletkenlik değerleri, saklama süresince değişmeyerek hazırlanan sistemlerin kararlılığını göstermiştir.SLN sistemlerinde lipit yapıların değişmediği X-ışını kırınım (XRD), infrared (IR) ve nükleer manyetik rezonans (NMR) analizleri ile kanıtlanmıştır. Hazırlanan üç farklı sistemden birer formülasyon kararlılık çalışmaları sonuçları doğrultusunda in vivo çalışmalar için belirlenmiştir. Koyunlarda gerçekleştirilen in vivo çalışmalarda, seçilen formülasyonlar koyunların gözlerinden birine uygulanmış, diğer göze kontrol amacı ile ilaç uygulanmamıştır. Belli sürelerde gerçekleştirilen kesimler sonrasında koyunların her iki gözleri de çıkartılarak hümör aköz ve hümör vitröz sıvıları toplanmış ve bu sıvılarda enzim immün yöntemi analiz cihazı (EIA) ile belirlenen CsA miktarları yardımıyla maddenin oküler emilimi araştırılmıştır. Elde edilen in vivo analiz sonuçlarına göre, CsA'nın 48 saat süresince hümör aköz ve hümör vitrözde bulunduğu saptanmıştır. CsA'nın hümör vitrözde bulunması ile, emilimin gözün iç kısımlarına kadar arttırılabildiği gözlenmiştir. Analiz sonuçlarının birbirine olan yakınlıkları, bireyler arasındaki farklılığın formülasyonların emilim derecesini değiştirmediğini ortaya koymuştur.