Yeni toplumsal hareketler ve dijital aktivizm: Çevreci hareketlerin iklim krizi farkındalığı oluşturmadaki rolü

Abstract

Bu çalışmada, çevreci hareket aktörlerinin dijital aktivizm faaliyetlerinin iklim krizi farkındalığı oluşturmadaki rolünün tespit edilmesi sorun edilmektedir. Yeni toplumsal hareketler kuramı çerçevesinde çevreci hareket aktörlerinin iklim kriziyle mücadele yöntemleri, politika üretim süreçlerindeki rolleri, örgütlenme pratikleri, eylem biçimleri ve stratejileri, dijital aktivizm faaliyetlerini belirlemek amaçlanmaktadır. Çalışmanın temel amacı, çevreci hareket aktörlerinin dijital aktivizm faaliyetlerinin iklim krizi farkındalığı oluşturmadaki rolünün belirlenmesidir. Çevreci hareket aktörlerinin dijital aktivizm faaliyetlerinin iklim krizi farkındalığı oluşturmadaki rolünü belirlemeye yönelik olarak gerçekleştirilen nitel bir durum çalışması olarak desenlenen araştırma kapsamında sosyal medya platformlarında aktif içerik üreten 25 hareket aktörü ile çevrim içi olarak gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan elde edilen veriler nitel yaklaşım yöntemi kullanılarak MAXQDA nitel analiz programı ile analiz edilmiştir. Çevreci hareket aktörlerinin dijital aktivizm faaliyetlerinin iklim krizi farkındalığı oluşturmada etkin bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Günlük yaşam pratikleri ve sosyal medya aracılığıyla gerçekleştirilen bireysel eylemler, çevresel konularda toplumsal duyarlılığın artırılmasına katkı sağlarken, bireysel düzeyde başlayan bu farkındalık, topluluk temelli eylemlere evrilerek kolektif hareketin de gelişimine katkı sağlayacaktır. Dijital aktivizm, iklim krizinden doğrudan etkilenecek genç kuşaklarla etkili bir iletişim kurulmasını sağlamaktadır. Gençlerin hem içerik üreticisi hem de hedef kitle olması, dijital mecralarda farkındalık yaratma kapasitesini artırmaktadır. Bununla birlikte, mevcut kampanya ve hareketlerin desteklenmesi gerektiği, bireysel üretim yerine kolektif desteğin etkili sonuçlar doğuracağı vurgulanmaktadır. İklim krizi farkındalığı ve mücadelesinde, yalnızca bireysel davranış değişikliklerine odaklanmanın yetersiz olduğu; küresel eşitsizlikler, ulusal ve uluslararası politikalar ile sistemsel yapılar gibi yapısal unsurların da kapsamlı bir şekilde ele alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, iklim krizine karşı bütüncül bir yaklaşım benimsenmesi önem arz etmektedir.