Eğitim televizyonunda doğrudan öğretici programlarda senaryonun işlevi

Abstract

Bireyin çeşitli gereksinmelerinin karşılanmasında belirli işlevleri yerine getiren televizyon, eğitim gibi çok önemli bir konuda da işlevsellik kazanmıştır. Bu, günden güne çağın koşullarına uygun olarak, bir gelişim götermektedir. Her ülkenin kendi yapısına uygun olarak yürütülen bu işlevsellik, kalkınmakta olan ülkelerde daha da önem kazanmaktadır. Özellikle okul eğitiminin zor gerçekleştiği hatta gerçekleşemediği durumlarda, gereksinimleri karşılamak üzere, belli bir sistem içinde bu eksiklik giderilmeye çalışılmaktadır. Sözü edilen sistem ise "Uzaktan Öğretim" sistemidir. Basılı materyaller, radyo ve televizyonla yürütülen bu sistemde televizyon çoğunlukla destekleyici bir niteliğe sahip olmaktadır. Hem görsel hem de işitsel bir araç olması, televizyonun birçok materyali de bünyesinde barındırmasını sağlamaktadır. Bu, onun önemini arttırmakta ve diğer ögelerin eksiğini kendine özgü yöntemlerle kapatmaktadır. Televizyonun özünü programlar oluşturur. Bu programlar da belli bir süreç içinde amaçlara uygun olarak gerçekleştirilir. Bu süreç yapım sürecidir. Yapım süreci çeşitli aşamalardan oluşur. Bu aşamalardan en önemlisi "senaryo yazım aşaması" sayılmaktadır. Özellikle eğitim programlarında bu, çok önem kazanmaktadır. Senaryo, programın içeriğinin somutlaştırıldığı yazılı metindir. Biçimsel olarak çalışanlara büyük kolaylık sağlamanın yanında içerik açısından sağlamlığı da eğitim hedeflerine ulaşmasında önemli bir faktör olmaktadır. Bu çalışmada eğitim programlarında senaryo içerik açısından ele alınmış ve tüm faktörler ortaya koyularak bir değerlendirme yapılmıştır. Bu değerlendirme, uzaktan öğretim sistemi içinde, örgün eğitim modeline uygun, doğrudan öğretici televizyon programları çerçevesinde düşünülmüştür. Öncelikle bu tür programların eğitim programları içindeki yerini iyice saptayabilmek için ikinci bölümde çeşitli konu uzmanlarının eğitim programlarıyla ilgili sınıflandırmaları verilmiştir. Böylece, doğdudan öğretici eğitim programları belirlenmeye çalışılmıştır. Televizyon her görüntü, her sözcük eğitim süreci içinde yer almakla bireçlerinde temel öğeler açısından birbirinden pek farklı olmayan ancak değişik amaçlarla kullanıldığı sınıflamalar da görülmüştür. Doğrudan öğretici eğitim programları da bu sınıflama içinde önemli yerini korumuştur.