Taşınmaz mülkiyetinin tescile zorlama davası ile kazanılması

Abstract

Taşınmaz mülkiyetinin tescilden önce kazanılması hallerinden biri olan mahkeme kararıyla kazanma, taşınmaz mülkiyetinin kendisine geçirilmesini isteme alacak hakkına sahip olan kişinin mülkiyeti, mahkemenin inşaî kararıyla tescilden önce kazanmasıdır. Bu hukukî kurum TMK md. 716'da (ZGB Art. 665) düzenlenmiştir. Alacaklının açtığı tescile zorlama davası ile mülkiyeti kazananilmesi için üç şartın gerçekleşmesi gerekir. Bunlar, taşınmaz mülkiyetini devir borcu doğuran geçerli bir hukukî sebebin varlığı, davalının tescil talebinde bulunmaktan haksız olarak kaçınması ve davalının dava sırasında malik olmasıdır. İsviçre kanun koyucusunun tescile zorlama davasına kanunda yer vermesinin tarihî sebebinin, yapma borcu niteliğindeki tescil talebinde bulunma borcunun ifasını kolaylaştırmak olduğu görülür. Teorik ve pratik açıdan birçok sorunu ve kendine has özelliği bünyesinde taşıyan tescile zorlama davası, İsviçre hukukundaki içtihatlar ve doktrin dikkate alınarak incelenmiştir. Taşınır mülkiyetinin kazanılmasındaki sistem farklılığı, norm olarak TMK md. 716'nın özellikleri, taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayanarak bu davanın açılıp açılamayacağı, davanın hukukî niteliği, benzer davalardan ayırt edilmesi, davaya esas olan hukukî sebepler, TMK md. 716'nın sınırlı ayni haklara, terkin etme ve şerh verme borçlarına kıyasen uygulanıp uygulanamayacağı çalışmanın temel hususlarıdır.