Reel döviz kurlarının yabancı sermaye yatırımları üzerindeki etkisinin panel veri analizi ile incelenmesi

Abstract

Bu çalışmada reel döviz kurlarının portföy ve doğrudan yabancı sermaye yatırımları olarak iki grupta ele alınabilecek yabancı sermaye yatırımları üzerindeki etkileri dinamik panel veri modelleri ile incelenmiştir. Bu kapsamda olası etkiler gelişen ve gelişmiş ülke grupları için ayrı ayrı ele alınarak 4 farklı model kurulmuştur. İlgili modellere reel efektif döviz kuruna ek olarak portföy yatırımlarını ve doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını etkileyebileceği düşünülen gayrisafi yurtiçi hasıla, reel faiz oranı ve dışa açıklık oranı değişkenleri; çalışmada yer verilen ülkelerin yatırımcılar açısından cazip bir konumda olup-olmadıklarının tespitinin yapılıp, bu hususta yapılması gereken adımlarla ilgili olarak bilgi verme ve önerilerde bulunma amacıyla içsel değişkenler olarak eklenmiştir. Çalışmada örnek büyüklüğünün göreceli etkisini azaltmak amacıyla gelişmiş ve gelişen ülke sayıları eşit olarak alınmıştır. Bu bağlamda söz konusu ülkelere ilişkin 2001-2017 yılları arası dönemi kapsayan ve Dünya Bankası veri tabanından elde edilen verilerden oluşan bir panel veri seti oluşturulmuştur. Gelişen ülkeler için portföy yatırımları üzerinde dışa açıklık oranı ve gayri safi yurtiçi hasılanın, doğrudan yabancı yatırımlar üzerinde ise reel faiz oranı ve dışa açıklık oranının etkisinin olduğu; gelişmiş ülkeler için portföy yatırımları üzerinde dışa açıklık oranı, doğrudan yabancı yatırımlar üzerinde ise gelişen ülkelerde olduğu gibi dışa açıklık oranı ve reel faiz oranının etkisinin olduğu tespit edilmiştir.