A time series analysis of the effects of monetary policy on selected macroeconomic variables in Turkey

Abstract

Bu çalışmada para politikasının Türkiye'deki iktisadi hayatın nabzını tutan makroekonomik göstergeler ile ilişkinin ve nedenselliğin saptanması amaçlanmıştır. Çalışmada yapılan analizin bağımsız değişkeni politika faizi olarak belirlenmiştir. Konut, üretici, tüketici, hisse senedi, motorlu taşıt ve petrol fiyatları; perakende satışlar, döviz kuru, kredi genişlemesi, sanayi üretimi, uzun vadeli hükümet tahvilleri, para arzı tanımları ve bileşik öncü göstergeler analizin bağımlı değişkenlerini oluşturmaktadır. Ampirik analizlerde ARDL sınır ve Toda-Yamamoto nedensellik testleri kullanılmıştır. Yapılan sınır testi sonuçlarında; para politikasının üretici, tüketici ve motorlu taşıt fiyatları, perakende satışlar, döviz kuru, özel sektör kredi genişlemesi, uzun vadeli hükümet tahvilleri, para arzı ve bileşik öncü göstergeler ile uzun dönemde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Politika faizi konut fiyatları ile yalnızca kısa dönemde anlamlı bir ilişkiye sahipken; M2, M3, tüketici ve motorlu taşıt (üretici) fiyatları, kredi genişlemesi ve perakende satışlar ile kısa dönemde anlamlı bir ilişki oluşturmamaktadır. Nedensellik testi sonuçları politika faizi ile M2, M3, üretici ve motorlu taşıt (tüketici) fiyatları, kredi genişlemesi ve döviz kuru arasında çift yönlü; politika faizinden M1'e, tüketici, konut ve motorlu taşıt (üretici) fiyatlarına, perakende satışlara, hükümet tahvillerine ve bileşik öncü göstergelere doğru tek yönlü bir ilişki saptamıştır. Sanayi üretimi, hisse senetleri ve petrol fiyatları ile politika faizi arasında herhangi bir ilişki saptanmamıştır.