Yeni karbonik anhidraz inhibitörlerinin tasarımı, sentezi ve biyolojik aktivite çalışmaları

Abstract

Karbonik anhidraz(CA)enzimleribirçok organizmada yaygın olarak bulunan katalitik bir enzimdir. Omurgalı ve omurgasızlarda farklı izoformları bulunmaktadır. Omurgalılarda bulunan ?-CA izoformunun şimdiye kadar 16 farklı izozimi tespit edilmiştir. Bu enzimintemel görevi vücutta karbondioksitin bikarbonat ve hidrojen iyonunareversibl dönüşümünü katalizlemektir. Birçok organ ve dokuda yaygın bir dağılım gösterir. pH ve CO2homeostazisi, glukoneogenezis, lipogenezis, üregenezis gibi biyokimyasal reaksiyonlar, kemik rezorspsiyonu, kalsifikasyon, tümorjenisite, elektrolit sekresyonu gibi önemli fizyolojik süreçlerde yer alırlar.Yapılan araştırmalar sonucu karbonik anhidraz enziminin en etkili inhibitörünün sülfonamidgrubu bileşiklerolduğu tespit edilmiştir. R-SO2-NH2olarak ifade edilensüfonamid grubu bileşiklerin genel molekül yapısında yer alan R grubu genellikle aromatik veya heteroaromatik halka sistemlerinden oluşmaktadır. Enzimin aktif bölgesinde bulunan Zn+2iyonu ile sülfonamidler güçlü etkileşimlerde bulunur. Bu çalışmada; sülfonamidtürevi 10bileşik sentezlenmiştir. Elde edilen bileşiklerin analizi; 1H-NMR, 13C-NMR ve Mass spektroskopik yöntemleri analiz bulguları ile aydınlatılmıştır.Elde edilen bileşikler karbonik anhidraz enzimi üzerinde inhibitöretkisi araştırılmıştır.Yüksek aktivite gösterenbileşiklerin, doking çalışmaları ileenzim aktif bölgesi ile bağlanma noktaları tespit edilmiştir. CAenzim aktif bölgeleri ile en güçlüetkileşimin 2ekodlubileşik ile gözlendiği ortaya konmuştur.