Kardeşler aracılığıyla sunulan iş birliğine dayalı etkinlik çizelgelerinin otizmli kardeşlerin iş birliği becerilerinin gelişimine etkileri

Abstract

Bu çalışma iki genel amaç doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Bu amaçlardan biri, uzaktan kardeş eğitimi ile koçluk uygulaması desteği içeren eğitim paketinin, tipik gelişim gösteren (TGG) kardeşlerin otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan kardeşlerine iş birliğine dayalı etkinlik çizelgesinin öğretimini yapmaları üzerindeki etkisini belirlemektedir. Amaçlardan bir diğeri ise TGG kardeşler tarafından gerçekleştirilen öğretim sürecinin OSB olan katılımcıların iş birliğine dayalı etkinlik çizelgesini izleme becerisini edinmeleri üzerindeki etkisini belirlemektir. Çalışma, eş zamanlı olmayan katılımcılar arası çoklu başlama modeline göre tasarlanarak yürütülmüştür. Çalışmaya, 9-10 yaşlarında OSB olan üç birey ve onların yaşça büyük ya da küçük TGG kardeşleri katılmıştır. Çalışmanın uygulama süreci her bir katılımcı çiftinin kendi evinde, uzaktan ve birebir öğretim düzenlemesinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın bulguları, eğitim paketinin TGG kardeşlerin iş birliğine dayalı etkinlik çizelgesi öğretimini yapmaları üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca TGG kardeşler aracılığıyla yapılan öğretimlerin OSB olan katılımcıların iş birliğine dayalı etkinlik çizelgesini izlemeleri yoluyla etkinlikleri iş birliğiyle tamamlamaları üzerinde etkili olduğunu, edindikleri bu becerinin kalıcılığını sağlayabildiklerini ve farklı bir kişiye genelleyebildiklerini ortaya koymaktadır. Çalışmanın sosyal geçerliği, TGG kardeşlerin katılımcısı oldukları bu araştırmaya yönelik görüşleri doğrultusunda olumlu olarak yorumlanmaktadır.