Havayolu işletmelerinde gelir yönetimi ve Türk Hava Yolları A.Ş. uygulaması

Abstract

Hava taşımacılığı, tüm dünyada milyonlarca çalışanıyla bir milyardan fazla yolcuya hizmet veren ve milyarlarca dolarlık katma değer yaratan bir sektördür. Orta ve uzun mesafede en rahat ulaşım sistemi olan hava taşımacılığının en büyük avantajı, insanlara yapacakları diğer işler için daha fazla zaman ayırma olanağı sağlamasıdır. 1978 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ndeki serbestleşme hareketiyle havayolu sektörü üzerindeki bazı kısıtlamalar kalkmıştır. Serbestleşmeden sonra pazara giren düşük fiyatlı yeni havayolu işletmeleriyle rekabet edemeyen büyük havayolu işletmeleri zor günler geçirmişlerdir. Daha sonra büyük havayolu işletmeleri teknolojinin de gelişmesyle, düşük fiyatlı havayolu işletmeleriyle rekabet edebilmek için yeni teknikler geliştirmişlerdir. Gelir yönetimi, bu yoğun rekabet şartlarında büyük havayolu işletmelerinin düşük fiyatlı havayolu işletmeleriyle rekabet etmesinde çok önemli bir rol oynamıştır. Gelir yönetimi, havayolu işletmelerinin sürekli değişen talebi, geliri en büyükleyecek şekilde çeşitli yöntemlerle, sabit kapasitelerine eşitlemeye çalışma sanatı olarak tanımlanabilir. Gelir yönetimi sayesinde büyük havayolu işletmeleri yüksek gelir getiren yolcularla birlikte fiyata duyarlı yolculara da bir arada hizmet verebilmişlerdir. Günümüzde gelir yönetimi tekniğini uygulamayan büyük havayolu işletmesi hemen hemen yok gibidir. Türkiye'de gelir yönetimi tekniğini uygulayan tek havayolu ise Türk Hava Yolları Anonim Ortaklılığı'dır.