Lise öğrencilerinin tükenmişliğini yordamada yetkinlik beklentisi, öz düzenleme, sosyal karşılaştırma ve bilişsel esnekliğin rolü

Abstract

Bu araştırmada; lise öğrencilerinde tükenmişliğin alt boyutu olan tükenme, inancını kaybetme ve indirgenmiş öz yetkinlik düzeylerini cinsiyete göre incelemek ve yetkinlik beklentisi, öz düzenleme, sosyal karşılaştırma ve bilişsel esneklik değişkenlerinin öğrenme tükenmişliğini yordamadaki rolünü belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmanın verilerini toplamak için Maslach Tükenmişlik Envanteri- Öğrenci Formu, Ergenlerde Yetkinlik Beklentisi Ölçeği, Öz Düzenleme Ölçeği, Sosyal Karşılaştırma Ölçeği, Bilişsel Esneklik Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. 2200 lise öğrencisinden toplanan verilerin analizinde korelasyon katsayıları, adımsal regresyon analizi, T testi ve betimsel istatistikler işe koşulmuştur. Yapılan analizlerde anlamlılık düzeyi .05 olarak alınmıştır. Araştırmada, lise öğrencilerinin inancını kaybetme düzeyinin orta düzeyin biraz üstünde; tükenme düzeyinin orta düzeyde ve indirgenmiş öz yetkinlik düzeyinin orta düzeyin biraz altında olduğu bulunmuştur. Ayrıca kız lise öğrencilerinin tükenme ve indirgenmiş öz yetkinlik düzeylerinin erkek lise öğrencilerinden anlamlı düzeyde yüksek olduğu; inancını kaybetmenin ise cinsiyet açısından anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir. Son olarak öz düzenleme, yetkinlik beklentisi ve bilişsel esnekliğin tükenme, inancını kaybetme ve indirgenmiş öz yetkinliğin üçünü de anlamlı düzeyde yordadıkları; ancak sosyal karşılaştırmanın sadece indirgenmiş öz yetkinliği anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur.