Mikrosatellit temelli markörlerle Centaurea Nivea'daki genetik çeşitliliğin belirlenmesi

Abstract

Centaurea nivea Eskişehir bölgesinde dar yayılış alanına sahip nadir endemik bir tür olup sadece 5 populasyonla temsil edilmektedir. Bu bitki türü "Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı"na göre CR (Critically endangered) "Çok tehlikede" kategorisinde yer almaktadır. Bu çalışmada Compositae familyası ve Cheirolepis seksiyonuna ait Centaurea nivea'nın sahip olduğu genetik çeşitlilik mikrosatellit markörleri kullanılarak incelenmiştir. İlk olarak C. corymbosa ve C. stoebe & diffusa için geliştirilen 10 SSR markörünün C. nivea'da kullanılabilirliği test edilmiştir. Her bir SSR primeri için kalıp, Mg+2 ve bağlanma sıcaklığı optimizasyonu yapılmış ve C. nivea'da çalışan primerler tespit edilmiştir. Yapılan optimizasyon çalışmaları neticesinde toplam 3 SSR primerinin, 13D10, 13A9 ve CM15, C. nivea'da çalıştığı belirlenmiştir. Bu primerler kullanılarak Centaurea nivea'nın populasyon içi ve populasyonlar arası genetik çeşitlilik seviyesi SSR-PCR yöntemi ile çalışılmıştır. Toplam 5 populasyona ait 150 bireyin 3 SSR p rimeri ile çalışılması sonucu 21 allel tespit edilmiştir. Çalışılan tüm lokuslar %100 polimorfiktir. Beklenen heterozigotluk (He) değeri ortalaması 0.7298, populasyonlar arası genetik farklılaşma derecesinin belirlenmesinde kullanılan FST değeri 0.1322 ve gen akışı değeri Nm 1.6411 olarak bulunmuştur. Çalışmamızdan elde edilen sonuçlar populasyon içi genetik çeşitlilik seviyesinin populasyonlar arası genetik çeşitlilikten fazla olduğunu göstermiştir. Endemik C. nivea için uygun koruma yöntemleri önerilmiştir.