Metaverse'ün ütopik ve distopik yönleri: Uzman görüşlerinin tematik bir analizi

Abstract

İnternet teknolojisinde yaşanan gelişmeler toplumsal yaşamda önemli değişimlere neden olmaktadır. Fiziksel dünyaya bir alternatif olarak sunulan bu sanal evrenin, diğer dijital teknolojilerde olduğu gibi toplumlar için önemli sonuçları olabilecek potansiyelleri ve riskleri barındırdığı düşünülmektedir. Bu tez çalışmasının temel amacı sanal bir evren olan Metaverse'ün toplumsal ilişkilerde nasıl değişim yaratacağına ilişkin öngörüleri betimlemektir. Bu amaç doğrultusunda, Metaverse alanında çalışmalar yapmış ve yapmakta olan sosyal bilimler alanındaki akademisyenler ve bilişim uzmanlarıyla görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerden elde edilen verilere tematik analiz uygulanmış ve uzmanların, Metaverse'ün toplumla ilişkisini hangi temalar ekseninde tartıştığı belirlenmiştir. Tematik analiz sonucunda temel olarak iki ana tema ortaya çıkmıştır: "Dijital bir ortam olarak Metaverse" ve "Metaverse ve toplumsal ilişkiler". "Dijital bir ortam olarak Metaverse" teması dört alt temada sınıflandırılmıştır: "Metaverse'e dair gelecek vizyonları ve olasılıklar", "mahremiyet", "veri güvenliği" ve "dijital eşitsizlik". "Metaverse ve toplumsal ilişkiler" olarak adlandırılan diğer ana temada ise katılımcıların ifadeleri üç alt temada değerlendirilmiştir: "Güç ve kontrol" "Metaverse ve toplumsal değişme" ve "toplumsal eşit(siz)lik ve demokratikleş(eme)me". Son olarak bu iki ana tema ve bunlara bağlı alt temalar literatürdeki tartışmalarla birlikte yorumlanmış, bu teknolojik ortamla toplum etkileşiminin olası sonuçları ortaya konmuştur.