Tasarım sürecinde yaratıcılık yöntemlerine kuramsal bir yaklaşım

Abstract

Bu çalışmanın temelinde, aşağıdaki ön koşullar bulunmaktadır: * Tasarlama eylemi, bilinmeyen veya gizemli bir olay değildir. Aşamaları açıklanabilen ve çözümlenmiş bir eylemdir. * Yaratıcılık tasarım için çok önemlidir. Yaratıcılığın yöntemler aracılığıyla öğrenilebilirliği ve öğretilebilirliği vardır. Bu önkoşulların gerektirdiği netlik ile "Tasarım nasıl yapılır?" sorusuna verilmiş cevaplar araştırılmıştır. Bu çalışmada amaçlanan, tasarlama eyleminde ve tasarım eğitiminde, deneysel tasarım ve yaratıcılık yöntemleine işlerlik kazandırılması ve bu yolla yeni bir tasarım anlayışı için bir basamak oluşturulmasıdır. Bu amaç doğrultusunda, birinci bölümde, tasarım ve süreç kavramları ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Tasarım ve süreç olarak ikiye ayrılan bu bölüm, tasarımın tarihsel gelişiminin anlatıldığı, yaratıcılığa ilişkin belirlemelerin bulunduğu, tasarımın aşamalarının sıralandığı alt bölümlerden oluşmaktadır. İkinci bölümde, tasarım ve yaratıcılık yöntemlerine genel bir bakış bulunmaktadır. Bu genel bakış çerçevesinde, yöntemler kısaca tanıtılmakta, şekiller aracılığı ile anlatılmakta, şemalaştırılmakta ve örneklenmektedir. Tasarımın yöntembilimsel yönü, bu bölümde ortaya konmaktadır. Üçüncü bölümde ise, önceki bölümde kısaca ele alınan yöntemlerin bir kısmı kapsamlı olarak incelenmektedir. Toplam beş adet yöntem, bu bölümde ayrıntılandırılmış, yönteme bağlı süreçlerin aşamaları şemalaştırılmış ve yöntem uygulamaları örneklerle açıklanmıştır. Sonuç bölümünde, tasarım ve yaratıcılık yöntemlerine ait olgular ve bulgular değerlendirilmektedir. Tasarım ve yaratıcılık yöntemlerinin gerekliliği vurgulanmaktadır.