İnstagram fenomenlerinin ürettikleri reklam içeriklerine toplumsal cinsiyet rollerinin yansıması

Abstract

Günümüzde markalar, sosyal medya platformlarını marka bilinirliği ve hedef kitleleriyle iletişim kurmak için bir pazarlama ve reklam aracı olarak kullanma eğilimindedir. Markaların kullandığı en popüler ve en hızlı büyüyen platformlardan biri Instagramdır. Instagram ''Fenomen/Mikro Ünlü'' adıyla anılan yeni bir ünlü türü yaratmıştır. Sosyal medya ve sosyal medya fenomenlerinin ürettikleri içerikler, geleceğin dijital reklam ve pazarlama ortamını temsil etmektedir. Fenomenler, sosyal medyanın kanaat önderleridir. Markalar, ürün ve hizmetlerini samimi ve ilgi çekici sosyal medya içerikleri aracılığıyla sunmak ve hedef kitlede istenilen etkiyi yaratmak için İnstagram fenomenleri ile iş birliği kurmaktadır. İş birliği kurulurken fenomenin beğeni, takip ve yorum sayısı etki alanı için önem taşırken fenomenin güvenilir, popüler ve marka kişiliğine uygun olması iletilmek istenen mesajın amaçları açısından önem arz etmektedir. Fenomenlerin Instagram'da reklam içeriği üretmek için en çok kullandıkları yollar; tavsiyede bulunma, ürün yerleştirme ve indirim kodu vermedir. Çalışmada fenomenlerin ürettikleri reklam içerikleri, toplumsal cinsiyet rolleri ve kadın-erkek cinsiyet temsilleri açısından içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Reklamlarda kadın-erkek cinsiyet temsilleri ve toplumsal cinsiyet rollerini ele alan daha önceki çalışmalar çoğunlukla geleneksel medya mecralarında yer alan reklamları ele almıştır. Ayrıca sosyal medya reklamlarını ve fenomenleri bu açıdan ele alan bir çalışma bulunmamaktadır. Araştırma, toplumsal cinsiyet rolleri ve kadın-erkek cinsiyet temsillerini sosyal medyada keşfetmek amacıyla yapılmıştır. Bu tez, kısmen önceki araştırmalara paralel olarak toplumsal cinsiyet rolleri ve kadın-erkek cinsiyet temsillerinin sosyal medyada da yer aldığını ileri sürecektir. Fakat çalışma, her ne kadar anlamlı farklar ortaya koysa da geleneksel reklam mecraları ele alınarak yapılan çalışmalarda olduğu kadar büyük farklılıklar tespit edememiştir. Bu durum sosyal medyanın cinsiyet farklılıklarını ve toplumsal cinsiyet rollerini diğer medya mecralarında olduğu kadar yeniden üreterek pekiştirmediğini ortaya koymuştur. Toplumsal cinsiyet rolleri açısından bakıldığında ise toplumun bireylere atfettiği kalıplardan sıyrılmakta olduğu gözlenmiştir. Bu durum toplumsal cinsiyet rollerinin performatifliği kuramı ile açıklanmıştır.