Meme kanseri tanısı alan kadınların ve yakınlarının hastalık sürecindeki deneyimlerinin psiko-sosyal bağlamda incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, meme kanseri tanısı alan kadınların kanser tanısıyla birlikte hastalık sürecini nasıl deneyimlediklerini psiko-sosyal bağlamda meme kanseri tanılı kadınlar ve yakınlarının bakış açısı ile ortaya koymaktır. Bu araştırma fenomenolojik desende gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcıları meme kanserli kadınlar (10 kadın) ve meme kanseri tanısı alan kadınların yakınlarından (6 kadın, 4 erkek) oluşmaktadır. Meme kanserli kadınların hastalık sürecindeki deneyimlerine ilişkin temalar ve alt temalar; (a) hastalığa verilen tepkiler: tanıya yönelik (şok, boşluk, ruhsal çöküntü, kabullenmeme, ümitsizlik, sosyal destek arama, kaygı, kendini suçlama) ve tanı sonrası tepkiler (kabullenme, kaygı, üzüntü, acizlik), (b) başa çıkma stratejileri: maneviyat yolu ile, sosyal destek yolu ile, bilgi edinme yolu ile, egzersiz yolu ile ve beslenme yolu ile, (c) sosyal destek kaynakları: eş, arkadaş, diğer aile üyeleri, hekim, (d) varoluşsal yansımalar: olgunlaşma, yaşamı yeniden anlamlandırma, ölüm ile yüzleşme olarak belirlenmiştir. Yakınlarının görüşlerine göre meme kanserli kadınların hastalık sürecindeki deneyimlerine ilişkin temalar ve alt temalarda; (a) hastalığa verilen tepkiler: kaygı, kendini suçlama, öfke, yalnız kalma isteği, (b) başa çıkma stratejileri: maneviyat yolu ile, hastalığı küçümseme yolu ile, bilgi edinme yolu ile, (c) sosyal destek kaynakları: arkadaş, eş, çocuk, hekim, diğer aile üyeleri, (d) varoluşsal yansımalar: olgunlaşma olarak belirlenmiştir. Yakınlarının da hastalık sürecindeki deneyimlerine ilişkin temalar ve alt temalar; (a) hastalığa verilen tepkiler: kaybetme korkusu, üzüntü, inkar-kaçınma, (b) başa çıkma stratejileri: bilgi edinme yolu ile, maneviyat yolu ile, kendi kendine telkin yolu ile, hastalığın iyileşme belirtilerine odaklanma yolu ile, (c) sosyal destek kaynakları: sevgili, arkadaş, (d) varoluşsal yansımalar: olgunlaşma olarak belirlenmiştir.