Türkiye'de varlığa dayalı menkul kıymet uygulaması ve muhasebeleştirilmesi

Abstract

Türkiye ekonomisinin yapısı 1980'lerin başından beri değişmek- tedir. Bu değişmenin bir sonucu olarak finans gelişmekte ve yeni finansal araç ve teknikler piyasaya sunulmaktadır. Bu finansal araç- lardan birisi varlığa dayalı menkul kıymet'tir. Varlığa dayalı menkul kıymet firmanın likit olmayan varlıkla- rının kullanılarak fon sağlanması tekniğidir. Bu likit olmayan varlık- lar firmanın alacaklarıdır. Bu tekniği kullanarak firmalar varlıkları- nın ekonomik fayda ve risklerini bir diğer kişiye devretmektedirler. Türkiye için Varlığa Dayalı Menkul Kıymet düzenlemesi 31.07.1992 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanmıştır. Bu düzenlemeyle Bankalar, Finansal Kiralama Şirketleri ve Genel Finans Ortaklıkları Varlığa Dayalı Menkul Kıymet ihraç edebilirler. Birinci bölümde, Varlığa Dayalı Menkul Kıymetlerin ne olduğu, hukuki yapısı, tarihsel yapısı ve varlığa dayalı menkul kıymet ihraç şartları açıklanmıştır. İkinci bölümde, varlığa dayalı menkul kıymet ihraç eden kurumlar tanıtılmış ; Üçüncü bölümde bu faaliyetlerin muhasebe defterlerine nasıl kaydedildiği ve raporlandığı açıklanmıştır. Sermaye piyasası Kurulu'nun XI-2 tebliğindeki tekdüzen hesap planı'nın genel finans ortaklıkları ve finansal kiralama şirketlerindeki muhasebe süreci için kullanılmış ve bankalardaki süreç için banka tekdüzen hesap planı kullanılmıştır. Dördüncü bölümde, T.C. Ziraat Bankası'nda varlığa dayalı menkul kıymet uygulaması ortaya konulmuştur.