Karşılaştırmalı hukuk bakımından uzun dönemli bakım sigortası ve Türkiye'de uygulanabilirliği

Abstract

Uzun dönemli bakım sigortası, yaş, engellilik, kronik hastalık nedeniyle günlük hayatını bağımsız olarak sürdürme yeteneğini tamamen ya da kısmen kaybetmiş bireyleri kapsamına alan bir sigorta koludur. Bakıma muhtaç olarak isimlendirilen bu bireylere, ihtiyaçlarına göre bireysel bakım, hemşirelik bakımı, ev işlerine yardım gibi çeşitli hizmetlerden oluşan bir hizmet paketi, nakdi yardımlarla desteklenerek sunulur. Bugün birçok ülkede uzun dönemli bakım hizmetleri, gelir testine bağlı olarak nüfusun en yoksul kesimine verilmektedir. Sosyal hizmetlerden faydalanamayan bireylere bu hizmetler, hastanelerde sağlık çalışanları tarafından sunulmaktadır. Bakım hizmetlerini hastanelerin ve sağlık çalışanlarının üstlenmesi ise sağlık sigortası üzerinde ciddi mali baskılara neden olmaktadır. Ülkeler, bakım hizmetlerinin finansmanında yeni kaynaklar yaratabilmek amacıyla uzun dönemli bakım sigortasını sosyal güvenlik sistemlerine dahil etmektedir. Türkiye'de bakım hizmetleri, gelir testine bağlı ve sınırlı olarak, kurumlarda sunulmaktadır. Ancak sayılan demografik ve sosyal değişimler ile finansal sorunlar Türkiye'de de yaşanmaktadır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın konuyla ilgili çalışmaları olmakla birlikte, uzun dönemli bakım sigortası henüz yasal düzenlemeye kavuşturulmamıştır. Bu çalışma kapsamında, Türkiye'de uzun dönemli bakım sigortasına duyulan ihtiyacın arttığı kabul edilerek, primli rejime dayalı, ayrı bir sigorta kolu kurulması gerektiği savunulmaktadır. Uzun dönemli bakım sigortasını kurmuş ülkelerin tecrübelerinden yola çıkılarak; sigortanın kapsamı, örgütlenme yapısı ve sigortadan sunulacak yardımlara yönelik bir model önerisi getirilmektedir.