24 Ocak kararları sonrasında ihracatta vergi teşvik politikası uygulaması ve değerlendirmesi

Abstract

Çalışmasını yaptığımız tezin konusu ''24 Ocak Kararları sonrasındaki İhracatta Vergi Teşvik Politikası Uygulaması ve değerlendirilmesi''dir. Günümüzde gelişmiş-gelişmekte olan çoğu ülkeler İhracatını çeşitli yollarda teşvik etmektedir. Türkiye'de 1980 öncesinde görülen döviz darboğazı daha önce izlenen ithal ikamesi politikasının aksine ihracatı teşvik politikasını ön plana çıkarmıştır. 1980 yılında yürürlüğe giren 24 Ocak Kararları'nın bir bölümü, ihracatın teşvikine yönelik önlemleri kapsamaktadır. İhraç mallarına dış ülkelerde rekabet gücü kazandırmak, bu malların uluslararası pazarlara vergi yükünden arındırılmış olarak çıkmasını gerektirir. Çalışmamızda, ihracatın teşvikine yönelik 24 Ocak Kararları ve takip eden kararlarla yürürlüğe giren vergi teşvik politikası uygulaması ve ihracat üzerinde etkileri anlatılmıştır. Dört bölümde incelediğimiz tezin birinci bölümünde, ihracat kavramı, ihracatın teşvikinin önemi ve gerekliliği anlatılmış olup, ihracatı teşvik araçlarının tasnifi yapılarak vergi teşvikinin bu tasnifteki yeri saptanmıştır. İkinci bölümde, halen uygulanmakta olan ihracatı geliştirici vergi teşvikleri uygulaması anlatılmış. Bu teşvikleri, Kurumlar Vergisi İstisnası, KDV (Katma Değer Vergisi) İstisnası, Vergi Resim ve Harç İstisnası ve İhracat Karşılığı Gümrük Muafiyetli İthalattan oluşmaktadır. Söz konusu teşviklerin uygulaması anlatılırken, kimlerin bu teşviklerden yararlanacağı, teşviklerden yararlanmak için gerekli koşullar ve yararlanma prosedürü, teşviklerin hangi amaca yönelik olduğu gibi konular açıklanmıştır. Üçüncü bölüm de, 1988 yılında uygulamadan kalkmış olan, fakat 1980 sonrası ihracatın teşvikinde önemli bir paya sahip olan vergi iadesine ayrılmıştır. Burada, vergi iadesinin amacı, kapsamı ve uygulaması anlatılmıştır. Ayrıca, vergi iadesi uygulaması yoluyla yapılan teşviklerin sonuçları ve ihracat üzerindeki etkilerine de değinilmiştir. Dördüncü bölümde ise, ihracatı geliştirmeye yönelik vergi teşvik politikasının ihracat üzerindeki etkisi incelenmiştir.