Canlandırma sinemasında hayvan karakterleri ve antropomorfizm

Abstract

İnsanlığın varoluşundan günümüze kadar geçen sürede hayvan önemli bir varlık olmuştur. Özellikle ilkel insanlarda hayvanlar, inançlar için kullanılmıştır. Doğayla iç içe hayvanlarla birlikte olan insan, hayvanlara hayali güçler aktarmış, aynı zamanda insani özellikler ve davranışlar ekleyerek hayvanı üstün bir varlık olarak görmüştür. İnsan özelliklerinin bir hayvana atfedilmesi antropomorfizm kavramını doğurmuştur. Antropomorfizm, antik dinler, mitler ve yazılı anlatılarda hayvanlar aracılığıyla sembolleştirilerek sunulmuştur. İnsanın doğayı ve kendini anlamlandırma ihtiyacı ile başlayan süreç farklı disiplinler ile olan bağlantılarda kendini göstermiştir. Bu süreçte kavram, ilginç bir tarihsel değişim geçirmiş ve günümüzde canlandırma sinemasının temel konularından biri haline gelmiştir. Antropomorfizmin sanat dallarına kattığı değerler göz önünde bulundurulduğunda, canlandırma sinemasına da yüksek seviyede özgür kullanım çeşitliliği sunmaktadır. Bu araştırmada, antropomorfizm kavramının canlandırma sinemasında kullanılan insan-hayvan karakterleriyle olan ilişkisinde; antropomorfik özellikler fiziksel, psikolojik ve kültürel açıdan incelenmiş ve günümüz popüler animasyon fimlerde antropomorfik hayvan karakterlerinin temsil edilme biçimleri çözümlenmeye çalışılmıştır. Ortaya çıkan sonuçlar doğrultusunda, Byron Howard, Rich Moore'un yönettiği "Zootopia" (2016), Isao Takahata'nın yönettiği "Pom Poko" (1994) ve Ayşe Ünal, Mehmet Kurtuluş'un yönettiği Türk yapımı "Kötü Kedi Şerafettin" (2016) filmleri çözümlenmiştir. Son olarak, antropomorfik hayvan kullanımına yönelik "Telve" uygulama filmi gerçekleştirilmiştir.