Firma değerinin tespitinde muhasebenin rolü, finansal oranlar ile değerleme yöntemlerinin ilişkisi ve Isparta Göller Bölgesi Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Göltaş) için bir uygulama

Abstract

Firma değerinin tespitinde amaç, faaliyeti devam eden bir firmanın sahip olduğu gerçek değeri ortaya çıkarmaktır. Firmanın çevreyle ilişkileri, şöhreti, ürettiği ürünlerin niteliği, sosyal ve ekonomik faktörlerin firmaya sağladığı yararlar, müşteriler ve rakip firmaların durumu gibi konular değer tespitinde dikkate alınması gereken unsurlardır. Firma yöneticileri, firma ortakları, borç verenler, potansiyel yatırımcılar, kamu ve yarı kamu kurumları firma değerlemesiyle doğrudan lgilidirler. Firmaların işleyişiyle ilgili olarak ülkemizde mevcut yasal düzenlemeler, Vergi Usul Yasası, Türk Ticaret Yasası, Kurumlar Vergisi Yasası ve Sermaye Piyasası Yasası ile bu yasaların verdiği yetki uyarınca, ilgili kurumlar tarafından yayımlanan Genel Tebliğlerle yapılmaktadır. Firma değerinin tespitinde, temel analizler ve/veya teknik analizlerden hareket edilerek sonuca varılmaktadır. Çalışmamızın esasını oluşturan temel analiz, üç esaslı faktörden meydana gelmektedir. Bunlar; -Ekonomik faktörler, -Endüstriyel faktörler, -Firma ile ilgili faktörler olarak sıralanabilir. Firma değerinin tespitinde kullanılan yöntemler ise üç başlık altında toplanmaktadır: -Maliyet yaklaşımını temel alan yöntemler, -Gelir yaklaşımını temel alan yöntemler, -Piyasa yaklaşımını temel alan yöntemler. Firma değerinin tespitinde kullanılacak yöntemlerde, geçmişe ilişkin veriler ve geleceğe ilişkin öngörüler yanında, bazı finansal oranlardan da yararlanılır. Firma değerinin tespitinde yararlanılabilecek finansal oranlar; likidite durumunu analiz eden oranlar, mali yapı analizinde kullanılan oranlar, çalışma durumunu analiz eden oranlar ve karlılık oranları şeklinde gruplanabilir. Firmanın bir veya daha fazla dönemine ait mali tablolarında yer alan bilgiler esas alınarak hesaplanan finansal oranlar; firmanın bir bütün olarak incelenmesi, yorumlanması ve değerlendirilmesini sağlar. Bu açıdan bakıldığında finansal oranlar ile firma değerleme yöntemleri arasında kaçınılmaz bir ilişki söz konusudur. Dolayısıyla, değerleme yöntemleri uygulanırken, finansal oranlar vasıtasıyla firmanın geçmişteki durumu hakkında elde edilen veriler kullanılmak suretiyle bugün ve geleceğe yönelik tahminler yapılır. Çalışmamızın dördüncü bölümünde yer alan örnek firmamızda bu uygulamalara yer verilmiş ve bu ilişki ortaya konulmaya çalışılmıştır.